Virüs nedir? Nasıl bulaşır?

 

Virüs, bir bilgisayara disketler, ağ paylaşımı, Internet (e-mail, dosya indirme) yollarıyla girebilen ve bilgisayarlarda istenmeyen sonuçlara ve zararlara yol açan bir bilgisayar programıdır. Virüslerin en önemli özelliği; girdikleri sistemlere kendilerini, kullanıcı farkında olmadan veya iradesi dışında çalıştırılacağı şekilde yerleştirmesi ve sistemlere zarar vermesidir. Virüsler genel olarak etkilerini diğer çalışan programlara bulaşarak onlarda çeşitli değişiklikler yaparak gösterirler. Virüslerin bir diğer özelliği ise kendilerini çoğaltmaları ve hafızada değişik yerlere kaydetmeleridir. Virüslerin etkileri ekranınıza rahatsızlık veren mesajlar çıkararak çalışmanızı engellemesi olabilabileceği gibi, bilgisayarın hafızasını ve disk alanını kullanarak erişiminizi engellemeleri veya kullandığınız dosyaların içeriklerini bozmaları veya silmeleri gibi oldukça zararlı etkileri de olabilir.

Anti-virüs yazılımı olmadığı şartlarda bilgisayarınızda virüs olduğunu ancak virus etkisini gösterdikten sonra anlayabilirsiniz. Bir virüsün etkileri bilgisayarda yavaşlama, Windows uygulamalarında hata mesajları (system fault, application error, missing files), bilgisayarın kilitlenmesi, DOS işletim sistemine dönmesi, bazı dosyaların açılmaması, değişik sesler veya bilgisayarınızın isteğiniz dışında işlemler yapmaya başlaması şeklinde görülebilir. Bu durumda bir anti-virüs programı kullanarak bilgisayarın virüsten temizlenmesi gerekmektedir. Virüsün bilgisayara geri dönülmez hasarlar vermiş olduğu durumlarda temizleme her zaman başarılı olmayabilir. Kullanılan anti-virüs yazılımlarının buldukları virüsleri silmeleri veya bulaştıkları dosyalardan temizlenmeleri mümkün olmaması da karşılaşılan bir durumdur. Anti-virüs yazılımlarının tarama işlemi sonrasında virüs bulamaması bilgisayarda virüs olmadığını değil, tarama işleminde kullanılan anti-virüs programlarının tanıdığı virüslerin bulunmadığını gösterebilir. Bu durumda kullanılan anti-virüs programının güncellenmesi veya daha güncel başka bir anti-virüs yazılımının kullanılması uygun olacaktır.

Bilgisayar virüsleri, çalıştığında bilgisayarınıza değişik sekillerde zarar verebilen bilgisayar programlarıdır. Bu programlar (ya da virüs kodları) çalıştırıldığında programlanma şekline göre bilgisayarınıza zarar vermeye başlar. Ayrıca, tüm virüs kodları (bilinen adıyla virüsler) bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki diğer dosyalara yayılma, ağ üzerinden diger bilgisayarlara bulaşma vb gibi) özelliğine sahiptir.

Bilgisayar virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi "virüs kapmış bilgisayar programları" dır. Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programına (söz gelimi, sık kullandığınız bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız bir oyun programı) virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafindan eklenir. Böylece, virüslü bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları virüs kapabilirler. Özellikle internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık kullanıldığını düşünürsek tehlikenin boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz.

Virüslenmiş program çalıştırıldığında bilgisayar virüs kodu da, genellikle, bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel olarak zararlarına başlar. Bazı virüsler, sabit diskinizin ya da disketlerinizin "boot sector" denilen ve bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir. Bu durumda, bilgisayarınız her açıldığında "virüslenmiş" olarak açılır. Benzer şekilde, kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve windows için COMMAND.COM gibi) peşine kopyalayan virüsler de vardır.

Virüsler bilgisayarınıza bulaşmadan önce önlem almak ve baştan koruma sağlamak için McAfee Anti-Virus, Norton AntiVirus, F-Prot, Dr. Solomon's Anti-Virus Toolkits vs. gibi programları bilgisayarınıza henüz herhangi bir virüs sorunu ile karşılaşmamışken kurmanız gerekmektedir.