KARAİSKAKİON KURUMU
İlik ve Trombosit Bankası
Yardım amacıyla kurulmuştur: Kayıt no125
Savvas Rotsidis sokağı, hükümet binaları no 36, Posta kodu 2680,1523
Lefkoşa, Tel: 02 772700 Fax: 02-772888


VERİCİ İÇİN REHBER
Lütfen verici olmak için başvurunuzu yapmadan önce bu broşürü dikkatlice
okuyunuz.

İlik nedir ve nasıl alınır?
İlik, kandaki alyuvarlar, akyuvarlar ve trombositleri meydana getiren dokudur. İlik alımı ameliyathanede steril koşullarda yapılır. Verici ilik alım müdahalesinden bir gün önce hastaneye yatırılır ve doktor kontrolleri yapılır. Ertesi gün verici ameliyathaneye götürülür ve genel anestezi altında leğen kemiklerinden özel iğnelerle ilik alımı gerçekleştirilir. Bu işlem herhangi bir ameliyat ve dikiş gerektirmez. Bu müdahaleyle vericiden yaklaşık bir litre ilik ve kan alınır ve bu miktar kişinin toplam iliğinin %5'ine tekabül eder. Bu miktar birkaç gün içinde hızla vücut tarafından yeniden üretilecektir.

Klasik ilik alım metodunun yanısıra pekçok durumda yeni bir yöntem kullanılmaktadır. Bu yönteme göre kısa süreli bir ilaç tedavisi sonunda kandaki hücreler harekete geçiriliyor ve devamında kan alımına benzer bir işlemle alım gerçekleştiriliyor.

Bu durumda vericinin kanı bir makine içerisinden geçerek gerekli hücreleri alınıp kanı vericiye geri veriliyor. Uzun bir süredir uygulanmakta olan bu yöntemin verici için hiçbir tehlike taşımadığı kanıtlanmıştır.

İlik vericilerine neden ihtiyaç vardır?
Kötü huylu olan ya da olmayan kan hastalıklarında ve çeşitli genetik hastalıklarda sorunun kemik iliğinde olduğu saptanmıştır. Yani lösemide olduğu gibi ilik normal olmayan hücreler üretiyor, aplastik anemide ise ilik normal çalışmıyor.

Bu hastalıklar çoğu kez yalnızca sağlıklı vericiden yapılacak ilik nakliyle tedavi edilebiliyor. Hallojen ilik nakli olarak isimlendirilen bu işlemde doku uyumunun sağlanması yaşamsal öneme sahiptir. Doku uyumu, doku uyumu antijenleri tarafından belirlenen bir dokusal benzerliktir. Bu antijenler çok çeşitlilik gösterdiği için aynı doku tipine ait iki kişinin tesbit edilmesini zor kılar.

Kimler ilik vericisi olabilirler?
İlik vericilerini belirleyen kriterler kan vericilerini belirleyen kriterlerle benzer özellikler gösterir. Vericinin sağlık durumunun iyi olması gerekiyor. Vericinin bulaşıcı ve bağışıklık sistemi hastalıklarından muzdarip olmaması ve 18-50 yaş arasında olması gerekiyor.

Gönüllü vericiden neler istenir?
Gönüllü verici kayıt yaptırırken az miktarda kan örneği verir. (Tıpkı herhangi bir kan tahlili durumunda olduğu gibi.) Vericinin kan örneği gerekli kan taramasından geçtikten sonra kişi ilik nakli bankası gönüllü vericisi olarak kaydedilecektir.

Kişi herhangi bir hastayla uyumlu bulunduğu zaman ne olur?
Kişi bir hastayla uyumlu bulunduğu zaman daha ileri tetkik için çağrılır. Bu tetkikler çok önemlidir çünkü belli hasta için hangi vericinin daha uygun olduğuna karar verilmesi gerekir. Kişi en uygun verici olarak tesbit edildiği takdirde sağlık durumunun iyi olduğunun tesbit edilmesi için ilik alımından üç hafta önce tam bir sağlık kontrolünden geçirilir.

Vericilerden hangi sıklıkta ilik vermesi istenebilir?
Bir kişinin hayatı boyunca bir defadan fazla ilik vermesinin istenmesi mümkün değildir. Fakat kimi durumlarda hastanın sağlık durumunun gerileme göstemesi halinde tekrardan ilik vermesi gerekebilir. Vericinin ilik verdikten sonra arşivde kayıtlı kalıp kalmaması kendi seçimine bağlıdır.

Gönüllü ilik vermenin kişiye etkileri neler olabilir?
İlik alımı nedeniyle doğabilecek sorunlar sıfır noktasındadır. Genellikle alım noktalarında hafif ağrılar hissedilir. Vericilerin çoğu alım müdahalesinden sonra kendilerini hastaneden ayrılacak kadar iyi durumda hissederler. Küçük bir bölümü ise ertesi gün ve doktorlar tarafından muayene edildikten sonra hastaneden ayrılırlar. Vericinin ilik verdikten sonra birkaç gün yoğun beden eforu gerektiren davranışlardan uzak durması önerilir.

Vericinin fikir değiştirmesi durumunda ne olur?
Hiçkimse ilik vermesi konusunda vericiyi zorlayamaz. Fakat arşivimize kaydını yaptırmadan önce sonuçlarını ciddiyetle düşünmesini talep ediyoruz. Uygun verici bulunduktan sonra vericinin fikir değiştirmesi hastada büyük bir heyecan ve panik yaratır.

Bu nedenle arşivimize gönüllü kaydınızı yaptırmadan önce bunu çok ciddi bir şekilde düşünmenizi özellikle rica ediyoruz.

Konuyu ailenizle ve/veya arkadaşlarınızla tartışmanızı öneririz. Herhangi bir sorunuz varsa bizleri 02-781588'den arayabilirsiniz. Sorularınıza cevap vermekten mutluluk duyacağız.

Gönüllü ilik vericisi olabileceğinden emin değilsen arşivimize kaydını yaptırma
TEŞEKKÜR EDİYORUZ.

KARAİSKAKİON KURUMU

VERİCİ KAYIT BAŞVURUSU
(Yalnızca 18 ile 50 yaş arası vericiler kabul edilir)
Vereceğiniz bilgiler kesinlikle gizli tutulacaktır.

Lütfen aşağıdaki soruları büyük harfle ve mümkün olduğunca okunaklı bir şekilde yanıtlayınız.

Soyadı:                                  İsim:

Doğum Tarihi:                  Yaş:         Boy:      Kilo:

Kimlik No:                        Meslek:

Adres:

Tel: İş:          Ev:               Mobile:                Fax:

Doğum Yeri:                      Kan Grubu:

Sizinle bağlantı kuramadığımız durumda iletişim kurabileceğimiz bir yakınınızın adresini verin.

İsim-Soyadı:                     İlişki Derecesi:

Adres:

 

Tel: İş:          Ev:              Mobile:                 Fax:

Verici rehberini okudum ve Karaiskakion Kurumu'nun Kıbrıs İlik ve Trombosit Bankası
Üyesi olmak istiyorum. AIDS (HIV) Hepatit B ve daha başka bulaşıcı hastalık tahlillerimin yapılmasını kabul ediyorum. Aynı zamanda kanımın ve/veya DNA'mın gelecekte doku uyumu tahlilleri ve/veya daha farklı tetkiklerden geçmesini de kabul ediyorum.

Gönüllü verici olmak istiyorum İlik: Trombosit:

İmza:                            Tarih:

Dipnot: Vericinin ağırlığı 50 kilodan az olmamalıdır. Aşırı kilolu vericiler büyük bir ihtimalle kabul edilmeyecektir.

SAĞLIK AÇISINDAN GEÇMİŞİ
Başvurunun bu bölümünün amacı gerek verici gerekse hastanın tehlikeli bir durumla karşılaşma ihtimalini en aza indirgemektir. Bu yüzden verilecek bilgilerin tam ve doğru olması çok önemlidir.

 1. Aşağıdaki hastalıklardan herhangi birine yakalandınız mı?
Hepatit B ve C Evet-Hayır

Kanser                 Evet-Hayır

AIDS (HIV)        Evet -Hayır

Bu sorulardan herhangi birine evet yanıtı verdiyseniz verici olamazsınız.
2 Sağlık durumu

İyi: Orta -Kötü

3 Kan vericisiyim

Evet-Hayır

4 Hiç AIDS (HIV) ve Hepatit B (HBV) testi yaptırdınız mı?
Evet -Hayır

Evetse ne sonuç aldınız: HIV HBV

5 Aşağıdaki hastalıkları geçirdiniz mi?
Hepatit A
Evet-Hayır
Sarılık
Evet -Hayır
Dıyabet
Evet -Hayır
Romatizma
Evet-Hayır
Sara
Evet-Hayır
Verem
Evet -Hayır
Astım
Evet -Hayır
Kalp Hastalıkları
Evet-Hayır
Ruhsal Hastalıkları
Evet -Hayır
Omurilik Sorunları/Disk Kayması
Evet-Hayır
Başka ciddi sağlık sorunları (Hipertansiyon)
Evet-Hayır

Evet ise hangileri
Herhangi bir ilaç alıyor musunuz? Doğum kontrol ilaçları dahil:
Evet-Hayır
Son bir yıl içerisinde herhangi bir ameliyat geçirdiniz mi?
Evet-Hayır
Evet ise ne ameliyatı ve neden?
Bugüne kadar yabancı kan aldınız mı?
Evet-Hayır
Yukarıdaki şıklardan herhangi birisine evet yanıtı verdiyseniz durumu, tedaviyi ve tedavinin gelişimini yazınız.

6 Kadınlar için:
Hamilelik Sayısı:    Çocuk Sayısı: