KIBRISLI GAZETESİ

( 23-01-2006 ) -

Amerikanlar Gemikonağında deniz üssü inşa ediyorlar. Deniz üssü Gemikonağında, halk arasında "Mangli'nin Limanı" olarak bilinen bölgede inşa edilecek.  Moty Industries adlı bir şirket tarafından tersane adı altında kurulacak ve Akdeniz'de dolaşan Amerikan savaş gemilerinin bakım ve onarımı için kullanılacak.

Maliye Bakanlığı ile imzalanan bir anlaşmayla CMC maden yükleme tesisleri ve limanı 49 yıllığına Moty İndustries adlı şirkete kiralandı. Anlaşmaya göre söz konusu şirket Nisan 2006 tarihine   kadar yatırımlara başlayacak, Ağustos 2007 tarihine kadar yatırımların % 40'ını,  30 Nisan 2009 tarihine kadar ise tümünü tamamlayacak.
Maliye Bakanlığı ile yapılan anlaşmaya göre Moty İndustries tesislerin inşası için ilk etapta 30 milyon dolar civarında bir yatırım yapacak. Güvenilir kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre yatırımların 5 yıl içinde 150 milyon dolara çıkması bekleniyor.
Gazetemizin elde ettiği bilgilere göre Moty İndustries ile anlaşma 2002 yılında imzalanmış 2005 yılında ise yatırımlara başlanmadığı gerekçesiyle Maliye Bakanlığı tarafından iptal edilmişti.
Kısa bir süre önce ise ABD Dışişleri Bakanlığının devreye girmesiyle anlaşma yenilenmiştir.Moty İndustries şirketi temsilcileri bir süre önce kendileriyle  görüşen muhabirlerimize ABD savunma Bakanlığının projeleriyle yakından ilgilendiğini ve anlaşmanın yenilenmesi için ABD Dışişleri Bakanlığının desteğini aldıklarını doğruladılar.
Kaynaklar üs ve tesislerin üzerine kurulacağı yerin mülkiyetinin kötü ünlü Amerikan Maden şirketi CMC'ye ait olduğunu ifadeyle Moty İndustries adlı şirketin CMC adına hareket etmesi ihtimali üzerinde duruyorlar

Gemikonağı’da bulunan Amerikan Kıbrıs Maden Şirketi’ (CMC) ne ait ve halk arasında “Mangli’nin Limanı” olarak bilinen dev maden yükleme tesisi yine bir Amerikan şirketi tarafından 49 yıllığına Amerikan gemilerinin bakımı ve konaklaması için bir tersaneye dönüştürülüyor.
Geçmişte Amerikan Savunma Bakanlığı’nın birçok projeyi ihale ettiği belirtilen Moty Industries adlı Amerikan şirketinin Gemikonağı’ndaki tesisi bir Tersaneye dönüştürmeye ve bölgedeki Amerikan gemilerinin bakım ve onarımını burada sürdürmeyi planladığı öğrenildi. Baku Ceyhan Boru Hattı’ndan dolayı Doğu Akdeniz’de bir Amerikan Gemisi enflasyonunun olduğunu ve bunun da artarak devam edeceğini öngören Amerikan şirketinin, bu talebi karşılamak için bu yola gittiği ifade ediliyor.
Amerikan Dışişleri Bakanlığı’ndan gayrı resmi olarak elde edilen bilgilere göre ise Amerikan 6:nci Filo’sunun  Malta liman ve tersanelerinin kullandığını ancak buradaki doluluğunun Amerikan savaş germileri için de bir ihtiyaç doğurduğunu ifade ediliyor.
Diğer bir kaynak ise yaz aylarında ülkemizi ziyaret eden Amerikan Senatörler grubunun bu şirketle organik bir bağının bulunduğunu ve KKTC ziyaretinin büyük ölçüde bu amaç için gerçekleştirildiğini belirtiyor.  
İlk sözleşme iptal edildi
Şirket ilk önce 8 Mayıs 2002 tarihindeki bir Bakanlar Kurulu kararı ile kiraladıkları öğrenildi. 16 Ocak 2003’te şirket ile KKTC Devleti arasında yapılan sözleşme gereği ön yatırım olarak 22 Milyon 245 bin Dolar yatırım yapılacağı taahhüdünde bulunuldu. Sözleşemeye göre 25 Şubat 2003’te çalışmalara başlaması gereken şirket, öngördüğü yatırımın yüzde 40’ını 30 Haziran 2004’e kadar yapmış olması da gerekmekteydi. Aynı dönemde yapılan sözleşme gereği ise tesisin kullanılır hale getirilmesi ve taahhüt edilen yatırımın 12 Aralık 2005’e kadar tamamlanması koşuldu.
Şirket bu koşulları yerine getirmediği için geçtiğimiz yılın ortalarında KKTC Maliye Bakanlığı talimatı ile bir ihbar gönderdi ve sözleşmelerinin feshedildiği duyuruldu.
Amerikan Yönetimi devrede
Sözleşmenin iptali üzerine Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gelen şirket yetkilileri bölgede yeni bir inceleme gerçekleşirdiler ve KKTC Hükümeti’nden sözleşmenin yenilenmesini istediler.
Bu talep görüşülürken, Kıbrıslı Gazetesi’nin güvenilir kaynaklardan elde ettiği bilgilere göre ABD Dışişlerinden bir yetkili bu konuda KKTC’den ricacı oldu ve tesisin şirkete yeni bir sözleşme ile kiralanmasını istedi.Muhabirlerimizle konuşan Moty İndustries şirketi temsilcileriyse projeleriyle ABD Savunma Bakanlığının yakından ilgilendiğini ve ABD Dışişleri Bakanlığının desteğini aldıklarını teyit ettiler.
Bunun üzerine şirket ile yeniden sözleşme yapıldı ve bu protokole göre ise tesisi çalışır hale getirmek için taahhüt edilen ön yatırımın 30 Milyon dolar civarında olduğu ve şirketin önümüzdeki Nisan ayında çalışmalarına başlama garantisi verdiği ifade edildi. Şirket ayrıca 31 Ağustos 2007’ye taahhüt ettiği yatırımın yüzde 40’ını, 30 Nisan 2009 de tümünü tamamlamayı protokolle sabitledi.
Bölgede inceleme
Şirket yetkilileri daha sonra gerek bizzat gerekse de tayin ettikleri temsilciler vasıtasıyla bölgede incelemelerde bulunduklarını ifade eden bölgedeki bazı kaynaklar, Lefke ve çevresinin ileri gelenleri ile Mardinli Restoran’da bazı temaslar yaptıklarını belirttiler.
Burada gerek tesis yapımında gerekse de tesis tamamlandıktan sonra çalışacak işçilerin barınma ihtiyacı ile ilgili soruşturma yapan Amerikalılar, çevre tahribatı konusunda endişe taşıyan Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği yetkililerine de bu konuda güvence verdikleri ifade ediliyor.