TURKISH REPUBLIC OF NORTHERN CYPRUS

    KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

LEFKE KENTİNİN ÜLKE İÇERİSİNDE GÜÇLÜ KONUMA YENİDEN GELEBİLMESİ İÇİN GEREKEN EKONOMİK YATIRIMLAR VE ALINMASI GEREKEN DİĞER TEDBİRLER:

öyle bir başlık altında fikir yürütürken önce mevcut verilerin neler olduğuna bakmakta yarar vardır. Lefke (Lefke derken duruma göre yöresi de birlikte kastedilmektedir.) denizden Trodos Dağları’na çok tatlı bir eğilimle yükselen, yaklaşık 7-8 km. derinliğinde bir vadi içerisinde yer almaktadır. Esas vadiye ek olarak tali vadiler de mevcuttur. Dağla denizin kucaklaştığı bu yörede yapılmakta olan narenciye tarımı, yeşil bir doku oluşturmakta ve özellikle Lefke kent merkezindeki narenciye bahçeleri arasına serpiştirilmiş olan hurma ağaçları yöreye başdöndürücü egzotik bir görünüm kazandırmaktadır. Lefke, tabir caiz ise hangi tepesinden baksan şirin, hangi tepesine baksan şirindir. Toprakları verimlidir. Toprak yapısının özelliği nedeni ile burada yetişen narenciyenin aroması çok hoş ve diğer narenciye aromalarından farklıdır.
Yöre, yeterince devreye konulmamakla beraber su kaynakları bakımından Kıbrıs şartlarına göre zengindir.
Maden şirketinin yarattığı çevre katliamı dışında hatırı sayılır bir çevre sorunu yoktur.
Tarihi bir geçmişe sahip olup, az da olsa ören yerleri mevcuttur. 1571 yılından beri bir Türk kenti olma özelliğine sahiptir. İnsanları güler yüzlü ve sevecendir.
Bütün yukarıda belirtilenler olumlu veriler olup, Lefke’nin ekonomik, sosyal ve kültürel düzeyinin olduğu seviyeden daha yükseklere ulaşıp ülke içerinde etkin yerine yeniden kavuşmaması için bir neden yoktur.
Neler yapılabileceği hususuna gelince; 1980’li yıllarda Lefke’nin ekonomik açmazlardan kurtulması için düşünülenler bugün de güncelliğini korumaktadır. Kalkınma için aynı başlıklara ısrarla sarılmak şarttır.
                                          
                                             TARIM

Yukarıda da belirtildiği gibi yöre yeşil dokusunu tarıma borçludur. Bu nedenle tarım hem bir üretim dalı olarak ve hem de bir diğer ekonomik alan olarak düşünülen turizm için yeşil bir doku oluşturması bakımından önemlidir.
Tarımın en önemli girdisi olan su yörede mevcut olmakla birlikte, üreticinin kullanımına yeterince ve zamanında sunulamamaktadır. Bu da mevcut üretimi menfi yönde etkilemekte, kantite ve kalitenin düşmesine neden olmaktadır. Buna ek olarak üretim alanlarının genişletilmesi de mevcut şartlarda mümkün olamamaktadır. Bunların ötesinde büyük ölçüde vahşi sulama yöntemi kullanılmakta ve susuzluk çekilen bir ülkede su savurganlığı yapılmaktadır. Yapılması gereken Gemikonağı, Kafizes ve Maratasa göletlerinden üreticinin
maksimum yararlandırılmasıdır. Bu da, Gemikonağı Göleti’nden yörede sulanması mümkün olan en uç noktalara kadar su götürülmesi, Kafizes Göleti su taşıma borularının yenilenmemiş kısmının yenilenmesi, Maratasa Göleti’nin silitlerden temizlenmesi, bu göletten su alan üreticilerin Gemikonağı Göleti’nin (0) noktasında mevcut kuyuların biriyle gerektiğinde takviye edilmesi, yöredeki diğer su kaynağı ve artezyenlerin gözden geçirilip rantabl hale getirilmesi ve hepsinden önemlisi yukarıdaki tedbirlerle sağlanacak suyun modern sulama sistemleriyle kullanılıp maksimum tasarrufun sağlanması ile mümkündür.
Su için gerekli tedbirler alındıktan sonra, bölge tarım dairesi takviye edilerek yörede meyvecilik teşvik edilmelidir.
Kuzey Kıbrıs’ın en büyük hurma üretim merkezi olan Lefke’de, hurmacılık maalesef eski yöntemlerle sürdürülmekte ve bu da çoğu kez başarısızlıkla sonuçlanmaktadır. Hurmacılığa gerekli önemin Tarım Bakanlığı’nca verilip bu konuda uzmanlaşmak maksadıyla tarım mühendislerine olanak ve burs sağlanmalı, hurmacılık mesleği teşvik edilmelidir. Hurma üretimini rantabl hale sokamadığımız takdirde hurma ağaçları ve doğada yarattıkları büyülü atmosferi korumak mümkün olamayacaktır.
Bir diğer tarım dalı olan hayvan besiciliği ve balıkçılık da
desteklenmelidir. Tarıma elverişli olmayan her kare toprağın ağaçlandırma çalışmaları çerçevesinde ağaçlandırılması sağlanmalı, Temmuz 98’de yanan Yeşilırmak Ormanı yerine ilk dikim sezonunda planlı ağaç dikimi yapılmalıdır.

TURİZM

Ülkemizde Lokomotif sektör olarak kabul edilmekte olan turizmden yöremiz, nasibini alamamıştır. Halbuki yöre, Kuzey Kıbrıs'ta eşine rastlanmayan yeşil bir doku ve doğal güzelliğe sahiptir. Bu konuda eksik olan öncelikle elde mevcut olanlara sahip çıkılmamasıdır. Yöredeki Vuni sarayı ve Antik Soli Tiyatrosu doğanın tahribatına terkedilmiştir. Güzelim soli mozaikleri her geçen gün biraz daha yıpranmakta, yok olmaktadır. Lefke-Aplıç anayolunda bulunan ve “Uraniye Gerizi” diye anılan yerdeki tarihi Venedik Kemeri yıkılmak üzeredir. Acendu Çeşmesi böğürtlenler altında kaybolmuştur. Tahir Efendi Sokak’tan başlayıp devam eden Osmanlı Su Kemerleri, Çevre Derneği’nin birkaç yıl önceki temizliğinden bu yana el değmemiş, kaderiyle baş başa bırakılmıştır.
Pir Paşa Camisi ise depremden sonra tabir caiz ise yıkıma terk edilmiştir.

DEVAM EDECEKTİR......