Yüksek Seçim Kurulu, ayrıntıları
açıkladı.Seçim ve Halkoylaması Yasası uyarınca,
seçmenin sandık başında mühür, mühür+tercih ve karma oy olmak üzere 3 ayrı
yöntemle oyunu kullanma olanağı var.
Sadece mühür vurulması durumunda başka herhangi bir işleme gerek yok.
Hem mühür hem tercih halinde ise tercihlerin mühür vurulan partinin
listesinden yapılması zorunludur. Tercihler de o ilçenin çıkaracağı
milletvekili sayısının yarısı kadar olmak zorunda. Mühür vurulup tercihler
başka partinin listesinden yapılması durumunda, sadece tercihler geçersiz
sayılır.
Yüksek Seçim Kurulu, ayrıntıları açıkladı.
Hangi ilçede kaç tercih
Seçim ve Halkoylaması Yasası uyarınca seçmen, bir
partiye mühür vurursa, o ilçenin çıkaracağı milletvekili sayısının yarısı
kadar tercih yapabiliyor. Milletvekili sayısının yarısı belirlenirken de
kesirler dikkate alınmıyor.
İlçelerin çıkaracağı milletvekili sayısı ile buna bağlı olarak mühür
vurulması halinde yapılabilecek tercih sayısı şöyle:
“16 milletvekili çıkaracak olan Lefkoşa’da tercih sayısı 8. 13
milletvekili çıkaracak Gazimağusa’da tercih sayısı 6. 9 milletvekili
çıkaracak Girne’de tercih sayısı 4. 6 milletvekili çıkaracak Güzelyurt ve
İskele’de ise tercih sayıları 3”.
Karma oy
Sandık başındaki seçmen için üçüncü yöntem ise
karma oy.
KKTC seçim sistemi uyarınca seçmen, farklı parti listelerinden ve bağımsız
adaylar arasından tercih yaparak karma oy da kullanabiliyor. Ancak karma
oyun geçerli olması için herhangi bir partiye mühür vurulmaması gerekiyor.
Karma oy kullanan seçmen, o ilçenin çıkaracağı milletvekili sayısının en
az yarısı kadar tercih yapmak zorunda. Bu rakamın altında kalan oylar
geçersiz sayılıyor.
Bu durumda karma oy kullanan seçmen Lefkoşa’da en az 8, en fazla 16;
Gazimağusa’da en az 6, en fazla 13; Girne’de en az 4, en fazla 9; Güzelyurt
ve İskele’de en az 3, en fazla 6 tercih yapmak zorunda.
Oylar ne zaman geçersiz sayılır?
Birden fazla partiye mühür vurulması, aynı dörtgene
birden fazla mühür basılması, mührün dörtgen dışına basılması hallerinde,
ayrıca karma oy kullanırken tercih sayısında kurallara uyulmaması halinde o
oy geçersiz sayılır.
Bir partiye mühür vurulmasının ardından tercihlerde hata yapılması
halinde ise, sadece tercihler geçersiz olur, mühür kabul edilir. Birden
fazla evet mührü basılmış oy pusulaları geçersiz sayılacak, ancak mührün
kayması oyu geçersiz kılmayacak.
Hangi seçmen tarafından atıldığını gösteren işaret taşıyan ve sandık
kurulu tarafından verilmediği anlaşılan ve arkasında ilçe seçim kurulu ile
sandık kurulu mühürlerini taşımayan oy pusulaları da geçersizler arasında
yer alacak.
Partilerin alacakları oylar nasıl hesaplanıyor?
Bir partiye vurulan mühür, o partiye bölge
milletvekili sayısı kadar oy getiriyor. Mühre ek olarak aynı partiden
yapılan tercihler ise, sadece parti içi avantaj sağlıyor, ilgili partiye
diğer partilere kıyasla ek veya daha az avantaj sağlamıyor.
Karma oydan bir partiye gelen oy sayısı ise, adaylara verilen tercih
sayısı kadar hesaplanıyor. Örneğin, 16 milletvekili çıkaracak Lefkoşa’da (X)
partiye vurulan mühür, o partinin hanesine (16) oy olarak yazılır. Aynı
partiye karma oydan gelen 3 tercih de (3) oy olarak kaydedilir.
Nisan 2009