Kıbrıs, Denktaş ve tavsiyeler
6 Şubat 2004

Bayramda Kıbrıs'taydım. Tabiî, Denktaş'ı ziyarete gittim. Kıbrıs'ı kırk senedir sırtında taşıyan bilge bir "Atlas" gibiydi. Mahzun, üzgün ve endişeliydi. Ancak, heyecanını ve azmini hiç kaybetmemişti...
ENOSİS'in, yani Kıbrıs'ın Yunanistan'a veya Hellenizm'e ilhakının önünde, Türk askerinin garantisi ile yıllarca tek başına bir dev gibi dikilmişti. Bu engeli ortadan kaldırmak için, O'nun "çözümsüzlük"ten yana olduğu propagandası yapılmış; ne yazık ki, bu propagandaya içerde ve dışarda birçok çevreler inanmıştı...


Denktaş ile görüşmemizden birkaç satırbaşı sıralıyorum:
- "Kıbrıs, Rum için halledilmiş bir meseledir; çünkü iddialarını dünyaya kabul ettirdi. Bizim yaklaşımımız ise, 'Rum'a ne veririz de neticeye gidebiliriz' şeklinde oluyor. Kipriyanu, yıllar önce, 'Bu durum 30 sene de devam ederse etsin. Nasıl olsa bütün dünya bizim meşrû Kıbrıs Hükûmeti olduğumuzu kabul ediyor' demişti."
Şimdi, "çözümsüzlüğü" çözüm olarak kimin gördüğü ortaya çıkmıyor mu?...
- Denktaş, "Girit de böyle gitti..." diyor ve tarihte küçük bir ufuk turu yapıyor: "1878'de Osmanlı için direndik fakat İngiliz işgaline uğradık. Lozan'da netice alamadık. 1954'te Yunanistan, 'Tek Kıbrıs halkı var' diye BM'ye gitti. 1956'da İngilizler 'Self determinasyon hakkını kullanacak iki halk vardır' dedi. Klerides, 'iki cemaatten oluşan tek halk var' dedi." Sözün burasında, "Bakınız, bu iş bu kadar ince noktalar üzerinde cereyan etmekte" diyor.

- "Bizim siyasetimiz, müşterek siyasettir. Denktaş, kendi başına bir siyaset icat etmiyor" diye devam ederek bazı yanlışlıklara işaret ediyor: "Kıbrıs'ın AB'ye daha önce girmesi, Türkiye'nin önünü açar lâfı yanlıştır." "ABD seçime gidiyor; Rumlara baskı yapamaz. Ancak Annan Planı'nı aynen kabul edersek baskı yapabilir." "Son beyanlardan sonra artık bizim müessiriyetimiz azalmıştır. Şimdi masaya Kıbrıs, Türkiye ve Yunanistan birlikte oturmalı..."
- Denktaş, asgarî şartlarını tekrarlıyor: "İki halklılık ve kurucu millet olma; Türkiye'nin garantisi ve askerin devamı" ve ilâve ediyor: "Egemen halk ve devlet yoksa ne var?... Bunun dışındaki bir duruma razı olursanız, azınlık statüsünü kabul etmiş olursunuz..."


Kıbrıs'a son yıllarda hep bir "yük" olarak baktık. AB'ye giremeyişimizden ekonomimizin bozukluğuna kadar Kıbrıs'ı sorumlu tuttuk. Bazı münasebetsiz vatandaşlarımız bile, Kıbrıs'ta karşılaştığı bir ters davranış karşısında, "Biz şehitler vererek sizi kurtardık; siz bana bunu nasıl yaparsınız" diyerek, küçük bir menfaati için, sanki savaşan kendisiymiş gibi, başa kakmaktan geri durmadılar. Biraz da madalyonun arka tarafına bakalım... 1571'de insanımızı Kıbrıs'a yerleştirdikten sonra geçen üç asırlık Pax Ottomana (Osmanlı Barışı), benzersiz bir huzur devresiydi. Lâkin 1878'de Kıbrıs'ı geçici olarak İngilizlere bırakırken Kıbrıs Türk Halkı'nı da kendi kaderine terkettik. Bu halk, 1923'e kadar yarım asır boyunca, yapılan haksızlıklara boyun eğerek sabırla bekledi. Lozan'da, Kıbrıs'ın üstünde duramadık. Kıbrıs Türk Halkı, bu defa Roma ve Zürih Anlaşmalarını bekledi ve mücadelesine devam etti. 1950'li yıllardan 1974 Barış Harekâtı'na kadar Kıbrıs Türk Halkı, her türlü zulme ve katliâma tahammül ederek "Kıbrıs, Türkiye'nin stratejik çıkarları için önemlidir" diye direndi. Kısaca, 200 bin kişiyi Türkiye'nin çıkarları için yarım asır kullandık. Şimdi, AB'ye girebilmek için Kıbrıs Türkü'nü belirsiz bir statüde ortada bırakamayız...


Kıbrıs Sorunu'nda iki taraf var: Taraflardan birisi Türkiye ve KKTC'dir; diğer taraf ise Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan, AB, ABD ve BM'dir. Yani kısaca, bu sorun, Türkiye ile Türkiye'yi Kıbrıs'tan çıkararak Kıbrıs'ı Hellen dünyasına armağan etmeye çalışanlar arasında bulunmaktadır. Meseleyi, ne pahasına olursa olsun AB'ye girme ve ekonomik çıkarlar elde etme çerçevesinde görmek, bizi kısır bir dış politika anlayışıyla tarihî hatâlara götürecektir. ABD-İngiltere ve AB; Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'yu kontrol altında tutabilmek için Kıbrıs'ı özellikle stratejik çıkarları için değerlendirmekte ve Türkiye'yi, Türk askerini bunun için adadan uzaklaştırmaya çalışmaktadır. Kim ne derse desin, Türkiye, tarihten ve milletlerarası anlaşmalardan aldığı haklarını kullanarak 30 yıldır Kıbrıs'tadır ve çok önemli stratejik menfaatlere sahiptir. Bu millî menfaatlerimizden, henüz sonucu belli olmayan bir mâcerâ için vazgeçemeyiz.


Önümüzdeki müzakere döneminde, Denktaş'ın da işaret ettiği şu asgarî şartlardan tâviz veremeyiz:

1. Kıbrıs Türk Halkı, oluşturulacak yeni devlette, "kurucu millet" statüsünde, Rumlarla eşit haklara sahip "egemen" bir halk olacak; aslâ azınlık statüsünde bulunmayacak ve egemenliğini kaybetmeyecektir. Kurulacak devlette "iki halklılık" esası benimsenecektir.

2. Türkiye'nin "garantörlüğü", Roma ve Zürih Anlaşmalarında olduğu gibi sürecektir.

3. Asker sayısı bir miktar azaltılsa da, Kıbrıs'ta Türk Silâhı Kuvvetleri bulunmaya devam edecektir.

4. Toprak tâvizi, daha önce milletlerarası zeminlerde deklare edilen oranın altında olmayacaktır.

5. Kuzey Kıbrıs'ta bulunabilecek Rum sayısının belli bir oranın üzerine çıkmaması konusunda dikkatli olunacaktır.
Bu asgarî şartlarda özellikle önemli olanlar, Kıbrıs Türk Halkı'nın egemenliği ve garantisi ile Türkiye'nin stratejik menfaatleridir.


Kıbrıs'ta sonuca doğru gidilirken, aceleye getirip tarih önünde bizi gelecek nesillere karşı mahcup etmeyecek bir politika takip etmeliyiz...