Kısım A: Kıbrıs Mülkiyet Kurulu’nun oluşumu, çalışması,
yetkileri, personeli ve masrafları
Madde 1
Kıbrıs
Mülkiyet Kurulu’nun oluşumu ve hareket tarzı
1. Kıbrıs Mülkiyet Kurulu adı altında bağımsız, tarafsız idari bir
kuruluş olacaktır (Bundan böyle ‘Mülkiyet Kurulu’ olarak söz
edilecektir.)
2. Mülkiyet Kurulu, Kuruluş Anlaşması’nın
prensip ve koşullarına, özellikle de bu kurallara göre hareket edecektir.
Madde 2
Üyelik
1. Mülkiyet Kurulu; her bir “parça devletten” iki üye ve Kıbrıs,
Yunanistan,Türkiye veya Birleşik Krallık
yurttaşı olmayan üç Kıbrıslı olmayan üye olmak üzere, toplam
yedi üyeden oluşacaktır.
2. Üyeler yasal olarak vasıflı olacak ve yüksek bir ahlaki ve mesleki
konumda bulunacaklardır. Mülkiyet Kurulu üyelikleri esnasında, üyelerin
herhangi bir “parça devlette” veya “ortak devlette” başka herhangi bir
görev yapmaları yasaklanacaktır.
3. Kıbrıslı ve Kıbrıslı olmayan üyelerin ücretleri, ayrı ayrı Yüksek
Mahkeme yargıçlarının maaşlarının onda-dokuzu düzeyinde olacaktır.
4. Kuruluş Anlaşmasının yürürlüğe girişinden itibaren 30 gün içerisinde,
Eş Başkanlar, oybirliği(konsensus) yoluyla
Mülkiyet Kurulu’nun ilk üyelerini atayacaklardır. Daha sonraki atamalarda,
üyeler, “parça devletlerin” oybirliğiyle hareket eden devlet başkanlarınca
atanacaklardır.
5. Üyeler kendi aralarından, üç yıllık bir süre için veya görev süresinin
sonuna kadar (hangisi daha yakınsa) Kurul’a başkanlık edecek bir Başkan seçeceklerdir.
6. Mülkiyet Kurulu’nun üyeleri üç yıllık bir dönem için atanacaklardır.
Her üç yıllık dönemin sonunda, her bir üyenin yerine yenisi atanacak veya
ek bir dönem için yeniden atanacaktır. Üyeler, 90 günlük bir ön
bildirimde bulunmak suretiyle, görevlerinden istifa edebilirler.
Görevlerini suistimal etmesi veya vahim bir şekilde ihlal etmesi
durumunda, “parça devletin” veya “parça devletlerden” herhangi
birisinin başvurusu üzerine, Yüksek Mahkeme herhangi bir üyeyi görevinden
alabilir. Bir münhal doğması halinde, münhalin bildiriminden veya oluşmasından
itibaren 45 gün içerisinde (hangi daha yakınsa) yeni bir üye atanacaktır.
7. Bu kurallar altında, belirtilen zaman içerisinde, Mülkiyet Kurulu’na
herhangi bir üyenin atanması konusunda bir anlaşamama durumu varsa, Birleşmiş
Milletler Genel Sekreteri veya onun temsilcisi, asgari 18 takvim ayı süresince
görev yapacak bir yedek üye atayacaktır.
Madde 3
Yetkiler
Mülkiyet Kurulu şu
konularda yetkili olacaktır:
a.
Etkilenmiş mal-mülk ile ilgili talepleri almak ve bunlarla ilgili hüküm
vermek;
b. Önündeki talepler, mal-mülkünden edilmiş mal sahiplerinin hak edişleri,
mevcut kullanıcılar veya iyileştirmelerin sahiplerind ilişkin bir sorun,
zorla satış iddiaları, mal-mülk değerlendirmesi, rüçhan hakkı ve
etkilenmiş mal-mülk bağlamındaki tapu ve diğer haklarla ilgili olarak karar
vermek veya tartışmak;
c. Etkilenmiş mal-mülk ve iyileştirmeler için tazminatın hesaplanması amaçlarıyla,
bireysel durumlar için ölçekler ve değerler; kira, satış ve satın alış
miktarları, alternatif yerleşim yerlerini ve bu kurallar altındaki diğer
meblağları hak edişlerle ilgili olarak karar almak, bunları oluşturmak ve gözden
geçirmek;
d. Görevleri ve çalışması bağlamında denetim, değer biçme ve değerlendirme
amaçları için, Kıbrıs’taki mal-mülk ile ilgili olarak herhangi bir veya
tüm kayıt, arşiv, veritabanı veya diğer bilgilere ve Kıbrıs’taki
herhangi bir ve tüm mal-mülke hızlı, tam ve kesintisiz erişim talep etmek
ve almak ve ücretsiz, vergisiz ve harçsız olarak bilgilerin nüshalarını
veya alıntılarını almak;
e. Bu kurallar veya geçerli bir başka yasa altında, hak edişlere dayanarak,
ilgili Arazi Tapu Kütüğü’nde veya diğer kayıtlarda, etkilenmiş mal-mülkteki
çıkarların kaydı veya giriş bilgilerinin düzeltilmesi için emir vermek
veya bunları sağlamak;
f. Etkilenmiş mal-mülk bakımından ortaya çıkan herhangi bir sorunu,
uygunluk bildirimiyle ve sonuçlandırılması için veya geçici ve başka bir
hüküm alınması için diğer yetkili bir mahkeme veya makama havale etmek;
g. Etkilenmiş mal-mülk bağlamında, mahkeme veya başka bir makam nezdindeki
herhangi bir muamelenin veya (küçük bakımlar ve acil durum bakım ve
idameleri dışındaki) fiziksel tadilatların askıya alınmasını emretmek;
h. Bu kurallar veya geçerli bir başka yasa altında, etkilenmiş mal-mülkteki
çıkarların devredilmesi veya gerekli hallerde etkilenmiş mal-mülkün taksim
edilmesi için gereken adımların tamamlanmasını emretmek veya sağlamak;
i. Yetkili “ortak devlet” veya “parça devlet” kurumlarına yönelik
olarak, kararlarının uygulanması için gerekli olan, yasal yönden bağlayıcı
emirleri çıkarmak;
j. Bu kurallar altında; Kendisine devredilen veya kontrolü altına gelen
etkienmiş mal-mülkün yönetim ve elden çıkarılması da dahil, etkilenmiş
malı-mülkü sorumlu bir şekilde iktisap etmek ve ilgilenmek;
k. Alternatif yerleşim yeri sağlanması ve tahsisini kolaylaştırmak;
l. İstekleri üzerine, kişilere, etkilenmiş mal-mülkün satışı,
kiralanması ve takasında yardımcı olmak;
m. Etkilenmiş mal-mülkün hasara uğratılması veya yıkılmasından sorulmu
olduğu saptanan kişilerden hasar masrafı tahsil etmek ve bu kişilere para
cezası vermek;
n. Bu kurallar altında, bir tercihli kredi programını yönetmek ve/veya
denetlemek;
o. Görevlerinin ifasında gerek duyulan kural, düzenleme, prosedür, form ve
diğer enstrümanları çıkarmak;
p. Değer biçme, ekonomi bilimi, gayrımenkul pazarları, miktar ve arazi
kadastrosu, kayıt, haritacılık ve diğer konulardaki uzmanlar dahil, görevlerini
ifa etmede yardımcı olacak vasıflı uzmanlara danışmak ve onların
tavsiyelerini almak; ve
q. Kendisine “ortak devlet” veya “parça devletlerden” herhangi biri
tarafından yüklenilecek veya arızi veya görevleriyle ilgili olanlar dahil,
diğer vazifeleri ifa etmek functions.
Madde 4
“Mülkiyet
Kurulu bağlamında “ortak devletin” ve “parça devletlerin” yükümlülükleri
1. “Ortak devlet” ve “parça devletler”, bu kuralları iyi niyetle ve
zamanında yerine getirmek için gereken tüm adımları atacaklardır;
2. Ortak devlet” ve “parça devletler”, bu kurallar altındaki yükümlülüklerini
yerine getirmek için, diğer şeyler yanında şunları yapacaklardır:
a. Mülkiyet Kurulu’yla tam olarak işbirliği yapmak ve yasal yönden bağlayıcı
nitelikleri özleri uyarınca, aldığı kararları gözetmek, tanımak ve
onlara uymak;
b. Mülkiyet Kurulu’nun kararlarını tam olarak ve derhal uygulamak;
c. Bu kurallar altında, etkilenmiş mal-mülkle uğraşan ilgili diğer
kurumlarla işbirliği yapmak;
d. Mülkiyet Kurulu’nun; görevleri ve çalışması bağlamında denetim, değer
biçme ve değerlendirme amaçları için, Kıbrıs’taki mal-mülk ile ilgili
olarak herhangi bir veya tüm kayıt, arşiv, veritabanı veya diğer bilgilere
ve Kıbrıs’taki herhangi bir ve tüm mal-mülke hızlı, tam ve kesintisiz
erişimini sağlamak ve ona ücretsiz, vergisiz ve harçsız olarak bilgilerin nüshalarını
veya alıntılarını temin etmek;
e. Mülkiyet Kurulu’nun isteği üzerine de dahil olmak üzere, malı-mülkün
hasar veya yıkımdan fiziksel olarak korunmasını güvence altına almak; ve
f. Mülkiyet haklarını gözetmek için gerekli olan diğer şekillerde hareket
etmek.
3. “Ortak devlet” ve “parça devletler”, Mülkiyet Kurulu’nun kararlarının
bağlayıcı gücü olduğunu teslim edecek şekilde, uygun ve gerekli görülen
herhangi bir mevzuat, kural, prosedür, emir, uygulama notu ve diğer yasama
enstrümanlarını çıkartıp uygulatacak ve gerekli hallerde yerel idare
kuruluşları, polis veya diğer daireler vasıtasıyla da dahil olmak üzere, yürütülmelerini
ve uygulanmalarını sağlayacaklardır. Bu tür yasama enstrümanları, Mülkiyet
Kurulu’na danışılarak hazırlanacaktır.
4. Kuruluş Anlaşması’nın yürürlüğe girişinden itibaren bir yıl içerisinde,
“ortak devletin” veya bir “parça devletin” Mülkiyet Kurulu’nun
kararlarının yürütülmesi ve uygulanması için gerekli yasaları çıkarmaması
halinde; Mülkiyet Kurulu, “ortak devletin” veya ilgili parça devletin bağlayıcı
yasama enstrümanları olarak yürürlüğe girecek ve “ortak devlet” veya
ilgili “parça devlet” kurallar tahtında yükümlülüklerinin yerine
getirilmesi çerçevesinde, etkin yasaları geçirinceye kadar yürürlükte
kalacak olan, kendi kararlarının yürütülmesi ve uygulanmasını sağlayıcı
kuralları çıkaracaktır.
Madde 5
“Ortak
devlet” ve “parça devlet” mahkemeleri ve yetkili makamlarının yükümlülükleri
1. Ortak devlet” ve “parça devletlerin” mahkemeleri, idari kuruluşları
ve diğer makamları, Mülkiyet Kurulu ile işbirliği yapacak ve onun kararlarının
yasal bağlayıcı gücünü teslim edecekler ve onun kararlarını uygulamak ve
yürütmek için gereken adımları atacaklardır.
2. Mülkiyet Kurulu bir meseleyi bir mahkeme veya yetkili bir makama havale
ederse, sözkonusu mahkeme veya makam, talebi tarafsız bir şekilde
sorgulayacak ve bir karara varacak ve talebin gecikmiş olduğu ya da başvuru süresinin
bittiği gerekçesiyle reddetmeyecek veya hakkında karar vermekten imtina
etmeyecektir.
3. “Parça devletler”, gerekirse istimlak yoluyla dahil olmak üzere, ödemesiz
olarak, alternatif yerleşim yeri amaçlı araziyi Mülkiyet Kurulu’nun kullanımına
sunacaktır. “Parça devletler” böyle bir araziyi tahsis ederlerken, yer değiştiren
kişilerin, özellikle de toprak ayarlamasına tabi bölgelerden gelenlerin
yeterince giçimlerini sağlayabilme gereksinimlerini hesaba katacaklardır.
Madde
6
Personel
Mülkiyet Kurulu; Kurul üyelerinin gözetiminde görev yapacak, Kurul işlerinin
sevk ve idaresi ve yönetiminden sorumlu bir müdür istihdam edecektir. Müdür;
Mülkiyet Kurulu’nun işlerine yardımcı olacak ve ifa edecek, hukuk, değer
biçme, arazi tapuları, kayıt yönetimi, ekonomi bilimi, muhasebe, enformasyon
teknolojisi, uzlaşım ve diğer uyuşmazlıkları çözümleme alanları, mülkiyet
yönetimi ve diğer teknik ve ilgili alanlarda vasıflı personel istihdam
edebilir.
Madde
7
Maliyetler
1. Mülkiyet Kurulu’nun oluşumu ve çalıştırılmasına ilişkin
maliyetler; garantör devletler ve diğer uluslararası bağışçılardan katkı
koymalarını isteyebilecek, “ortak devlet” tarafından karşılanacaktır.
2. Mülkiyet Kurulu; ilgili kamu hizmeti maaş baremlerine göre ve Kıbrıslı
olmayan çalışanların durumunda da Birleşmiş Milletler göstergelerine göre,
çalıştırma maliyetlerini karşılamak üzere yıllık bir bütçe hazırlayacaktır.
Her mali yılın başlangıcından önce, “ortak devlet”, çalıştırma
maliyelerini karşılamak üzere bütçeye konan meblağı Mülkiyet Kurulu’na
ödeyecektir. Her mali yıl sonunda kalacak olan artık fonlar, “ortak
devlete” geri ödenecek ve ortaya çıkabilecek bir açık “ortak devlet”
tarafından karşılanacaktır.
3. Mülkiyet Kurulu, her mali yılda, çalıştırma maliyetleriyle diğer
hesaplarını bağımsız denetime (Sayıştay) sunacak ve denetim raporu
kamuoyunun bilgisine getirilecektir.
4. Mülkiyet Kurulu’na herhangi bir ek vazife veya görev yüklenirse, bu
vazife veya görevi yükleyen “ortak devlet” veya “parça devletlerden”
herhangi birisi, Mülkiyet Kurulu’nun sözkonusu vazife veya görevi yapmasını
olanaklı kılacak, kaynakları sağlayacak veya sağlanmasına yardımcı
olacaktır.
Madde 8
Mülkiyet
Kurulu’nun çalışma süresi
1.
Kuruluş Anlaşması’nın yürürlüğe girişinden itibaren 10 yıl
sonra, Mülkiyet Kurulu’nun faaliyetlerine son verilecektir. O tarihe kadar, Mülkiyet
Kurulu, önündeki taleplerle ilgili kararlarını veya önündeki başka
herhangi bir vazifeyi daha tamamlamamışsa, Yüksek Mahkeme, Kurul’un çalışma
süresini her defasında bir yıl
uzatabilir. Böyle bir uzatma durumunda, bu kurallar uyarınca işlerini sürdürebilmek
için, özel aktiflerin Mülkiyet Kurulu’nca alıkonmasını emredebilir.
2.
İşlerini tamamlamış veya geriye kalan görev veya meselelerin yetkili
bir kuruluşa devredilmiş olmasına ilişkin uygun bir hükme varılmış olması
kaydıyle; beşe-ikilik bir çoğunlukla ve oybirliğiyle hareket eden, “parça
devletlerin” devlet başkanlarının onayına tabi olmak şartıyla; Mülkiyet Kurulu, faliyetlerine başlamasından on yıl
sonradan daha erken bir tarihte kendi faaliyetlerine son verme kararı alabilir.
3.
Yüksek Mahkeme, Mülkiyet Kurulu’nun veya oybirliğiyle hareket eden,
“parça devletlerin” devlet başkanlarının başvurusu üzerine, Mülkiyet
Kurulu’nun belli bir kısmının veya kısımlarının çalışma süresini,
belli bir görevin tamamlanmasını olanaklı kılmak üzere
her defasında bir yıl uzatabilir ve işlerini sürdürebilmek için, özel
aktiflerin o kısım veya kısımlarca alıkonmasını emredebilir. Belli bir kısmının
veya kısımlarının çalışma süresine bu şekilde sınırlı bir uzatma
getirilmesine bakılmaksızın, Mülkiyet Kurulu, bu kuralların amaçlar bakımından
faaliyetlerine son vermiş sayılır; meğer ki, Yüksek Mahkeme başka şekilde
bir emir versin.
4. Malından-mülkünden
edilmiş mal sahiplerinin, mevcut kullanıcıların veya
iyileştirmelerin sahiplerinin talepleri, hak edişleri, gayrımenkullere
değer biçme, rüçhan hakkı veya mal-mülke ilişkin mülkiyet veya diğer
haklar ile ilgili uyuşmazlıkları dinlemek ve bir karara bağlamak amaçları
için, Mülkiyet Kurulu’nun ilgili kısmı; Yüksek Mahkeme uygun gördüğü
sürece çalışmaya devam edecektir.
5.
Mülkiyet Kurulu, faaliyetlerine son vermesinin öncesinde; askıda kalan
veya gelecekte ortaya çıkabilecek talep veya uyuşmazlıklar da dahil,
herhangi bir vazife veya görevin tamamlanması için ayarlamalar yapacaktır. Bu amaçla, belli başlı iddia veya vakaları, diğer
yetkili kuruluşlara veya mahkemelere veya Yüksek Mahkeme’nin emriyle çalışmaya
devam edecek olan Mülkiyet Kurulu’nun bir kısmına havale edebilir veya Yüksek
Mahkeme’den bunlara sözü edilen konularda görev yüklemesini isteyebilir.
Bu kurallar altında, herhangi bir vazife veya görevin tamamlanmasını sağlamak
veya bu yönde ayarlamalar yapmak yükümlülüğü, Yüksek Mahkeme’nin
emriyle, uzatılan bir dönem boyunca çalışmaya devam edecek olan Mülkiyet
Kurulu’nun bir kısmı için de geçerli olacaktır
.
6.
Mülkiyet Kurulu’nun ve kısımlarının her birinin faaliyetlerine son
vermesine zamanında, her bir “parça devlet”, hala Mülkiyet Kurulu tarafından
tutulan, o “parça devlett” kain olan ve kendi görevlerini veya bu Madde
tahtında uzatılan bir dönem boyunca çalışmaya devam edecek olan herhangi
bir kısmın görevlerini yürütmek için artık gerek duyulmayan
herhangi bir malı-mülkü veya aktifleri satın alacaktır. Satın alış,
satış zamanındaki piyasa değerine eşit bir fiyat üzerinden olacak ve hasılat
Tazminat Fonu’na yatırılacaktır.