TEKNİK ALTYAPI VE YASAL ZEMİN HAZIR... Merkez Bankası Başkanı Erdoğan Küçük: Yeni Türk Lirası'na esas hazırlık, teknik altyapıya yöneliktir. Teknik altyapıya ve yeni paraya yasal zemin için yasa hazırlandı. Tüketici, YTL'ye 15-20 gün gibi kısa sürede adapte olabilecek. Döviz kullanımının yaygın olduğu, etiketlerin çoğunlukla dövize endeksli olduğu KKTC'de geçiş süreci çok daha kolay olacak

Nezire GÜRKAN-TAK

Türkiye'de son yıllarda ekonomide yaşanan istikrarlı gelişme ve enflasyonun kontrol altına alınmasıyla gündeme gelen yeni para birimine geçiş çalışmaları, Türkiye ile aynı para birimini kullanan KKTC'yi de yakından ilgilendiriyor. Türk Lirası'ndan altı sıfır atılmasıyla yeni bir birim olarak ocak ayından itibaren kullanılmaya başlanacak Yeni Türk Lirası (YTL), KKTC'de de yoğun hazırlık döneminin ardından aynı tarihte tedavüle girecek.

YTL'ye geçiş için hazırlık çalışmalarını ilgili birimlerle işbirliği halinde sürdüren Merkez Bankası, para basma fonksiyonu olmayan KKTC'nin bu konuda gerek maliyet, gerekse kullanımda ciddi sıkıntı yaşamayacağı inancında. Esas hazırlığın teknik altyapıya yönelik olduğunu, tüketicinin ise YTL'ye 15-20 gün gibi kısa sürede adapte olabileceğini belirten Merkez Bankası Başkanı Erdoğan Küçük, döviz kullanımının yaygın olduğu, etiketlerin çoğunlukla dövize endeksli olduğu KKTC'de geçiş sürecinin çok daha kolay olacağını anlattı.

Altı banknot, beş metal para...

Eylül-ekim aylarında tanıtım amacıyla piyasa çıkması beklenen, ocak ayından itibaren de resmen kullanılacak olan Yeni Türk Lirası, Türk Lirası'ndan altı sıfır atılarak oluşacak ve bol sıfırlı dönem sona erecek. Bu durumda örneğin 1 milyon (1.000.000) TL'nin karşılığı 1 YTL, 20 milyon (20.000.000) TL'nin karşılığı 20 YTL olacak. Küsuratlar için de durum değişmeyecek ve örneğin 20 milyon 800 bin TL (20.800.000), 20.8 YTL (20 YTL, 8 kuruş) olacak.

YTL, altı ayrı banknot ve beş ayrı kuruş olarak piyasaya çıkacak. Banknotlar 1, 5, 10, 20, 50 ve 100'lük olacak. Metal paralar ise 1, 5, 10, 25 ve 50 kuruş değerinde.

Döviz karşılığı da aynı

Ocak ayından itibaren bir yıl süreyle TL ile birlikte kullanılacak YTL'nin döviz karşılığında da bir değişiklik olmayacak.

Örneğin, 1 milyon 500 bin TL'den karşılık bulan dolar 1.5 YTL, 2 milyon 600 bin TL'den karşılık bulan sterlin 2.6 YTL, 1 milyon 850 bin TL olan euro da 1 YTL 85 kuruş olacak.

Esas hazırlık teknik altyapı

YTL'ye geçiş hazırlıkları konusunda TAK muhabirinin sorularını yanıtlayan Merkez Bankası Başkanı Erdoğan Küçük, "Biz para basmıyoruz, bu nedenle geçiş uyum hazırlıklarına yönelik. Bu konudaki esas çalışma Türkiye'de" dedi.

KKTC'de teknik altyapının hazırlanması ve yeni paraya yasal zemin için yasa hazırlandığını, Bakanlar Kurulu'nda onaylanan tasarının meclis onayıyla yürürlüğe gireceğini belirten Küçük, Bankalar Birliği, ilgili bakanlıklar ve birimlerle ortak çalışmalarının da takvim çerçevesinde devam ettiğini anlattı.

ATM'ler, bütçe, bilgisayarlar, muhasebe kayıtları

Her birimin üzerine düşen yükümlülüklerini Merkez Bankası'nın kontrolünde yerine getirdiğini kaydeden Küçük, sektördeki tüm bilgisayar ve sayım makinelerinden ATM'lere, bütçeyle ilgili rakamlardan pul ve harçlara, muhasebe kayıtlarından istatistik, etiket, çek ve senetlere kadar ilgili birçok alanda değişiklik yapılacağını anlattı.

Banknot tanıtımının Türkiye ile birlikte eylül-ekim ayında yapılacağını, bu arada halkı ve ilgilileri bilgilendirici etkinlikler düzenleneceğini belirten Küçük, yeni paraya yönelik hazırlıkların banknotun piyasaya çıkacağı dönemde yoğunlaşacağına da işaret etti.

Esas maliyet Türkiye'ye... KKTC'de uyum maliyeti

Yeni paraya geçişin maliyeti ile ilgili sorulara da Küçük, "Biz para basmıyoruz, esas maliyet para basımı. Maliyeti Türkiye ödeyecek. Biz tedavüldeki TL'yi toplayıp Türkiye Merkez Bankası'na vereceğiz ve karşılığında YTL alacağız. Bize maliyet uyum çalışmaları için olacak" karşılığını verdi.

Küçük, uyum maliyetinin ne kadar olacağının ise süreç içerisinde ortaya çıkacağını kaydetti ve bu aşamada rakam vermenin doğru olmadığını söyledi.

15-20 günde alışırız...

Yeni paraya geçişin teknik bir operasyon olduğunu, kişilere etkisinin ise psikolojik olduğunu söyleyen ve enflasyona etki yapmasının beklenmediğini anlatan Küçük, özetle şunları kaydetti:

"Teknik alt yapıyı hazırlıyoruz, bu aşamada ciddi bir çalışma gerekiyor. Ama insanlara, tüketiciye etkisi sadece psikolojik. Lokantalarda, yeme-içme sektöründe yaşanabilecek sıfıra yuvarlama dışında bir etkisi olmasını beklemiyoruz. KKTC Türkiye'den daha rahat YTL kullanımına alışacak. Çünkü hem ekonomi küçük ve nüfus az, hem de fiyatlar, muhasebe kayıtları çoğunlukla dövize endeksli. 1 Ocak'tan itibaren 15-20 günde her şey yoluna girer diye tahmin ediyoruz..."

İstikrarlı ekonominin göstergesi

Türkiye'nin paradan sıfır atmasının ve yeni bir para birimine geçmesinin önemini vurgularken de Küçük şunları söyledi:

"Türkiye ciddi bir program uyguluyor. Yeni para da bu nedenle ciddi bir para olacak. Paradan sıfır atma ancak ekonomik iyileşme ve enflasyon düşüşüyle mümkün olabilir. Türkiye bu trendi yakaladı, ekonomi bu önlemi kaldırabildiği için yapılıyor. Türkiye bundan sonraki süreçte de sıkı mali politikaları uyguladığı, ekonomideki istikrar devam ettiği sürece YTL'ye güven olacak, YTL istikrarlı bir para olacak."

Küçük, Fransa'dan Şili'ye, Yugoslavya'dan Almanya'ya kadar çok sayıda ülkenin paradan sıfır atma yoluna gittiğini de anımsattı.

İnternet sitesi...

Merkez Bankası Başkanı Küçük, YTL ile bilgilerin bankaya ait (www.ytl.gen.tr) internet sitesinden alınabileceğini de ekledi.