ÜÇ MERKEZDE REHABİLİTE EDİLECEK... Annan Planı temelinde varılacak bir anlaşmayla yer değiştirecek olan kişilerin rehabilitasyonu için uygun bölgeler belirlendi. Buna göre yer değiştirecek olanlar Kalkanlı yerleşim yerinin hemen güneyi, Aslanköy-Kurudere bölgesi ve İskele'nin güneyi olarak belirlenen üç merkezde rehabilite edilecek

Annan Planı temelinde varılacak bir anlaşmayla yer değiştirecek olan kişilerin rehabilitasyonu için 3 çağdaş merkez öngörülüyor...

Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) öğretim görevlisi Prof. Dr. Tahir Çelik, Yard. Doç. Dr. Mehmet Galip, İnşaat Mühendisi Ramadan Görgü ve Ziraat Yüksek Mühendisi Ahmet Fikretler, Annan Planı temelinde çözümün Kıbrıs Türklerine maliyetiyle ilgili bir araştırma yaptı.

Araştırmada, yer değiştirilecek Kıbrıslı Türklerin rehabilitasyonu için, Kıbrıs Türk kurucu devletinin batı tarafında, Kalkanlı yerleşim yerinin hemen güneyi; orta yerlerde Aslanköy-Kurudere bölgesi ve Kıbrıs doğuda İskele'nin güneyinin uygun olduğu ifade ediliyor.

Hangi bölgeye hangi şehirlerin ve köylerin taşınacağı da isim bazında belirtiliyor. Araştırmada, su kaynaklarından ağıllara, seracılığa, elektrik, telefon ve yola kadar her türlü altyapı ve bunların maliyetine yer verildi.

"Kentleşme" olgusu güdülen araştırmada, yer değiştirecek nüfusun yaklaşık 74 bin olduğu ve rehabilitasyon için yaklaşık 4 milyar dolara ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.

Yer değiştirme nedenleri

Kıbrıslı Türklerin Annan Planı'nın uygulanmasıyla üç nedenden dolayı yer değiştireceği belirtiliyor.

Araştırmada bu nedenler, Rumlara bırakılacak yerlerdeki Kıbrıslı Türklerin taşınması, Karpaz bölgesindeki Dipkarpaz, Yenierenköy, Adaçay, Sipahi köylerindeki Kıbrıslı Türklerin taşınması ve 65 yaş üzerindeki Rumların eski yerlerine gelmeleri olarak sıralanıyor ve yer değiştirecek nüfus 73 bin 733 olarak belirtiliyor.

Üç yeni merkez

Yeni oluşturulacak rehabilitasyon merkezlerinin insanların gereksinimine cevap verecek nitelikte olmasına dikkat edilen araştırmada, üç yeni rehabilitasyon merkezi önerildi.

Bu bağlamda, birinci yerleşim merkezi, Kıbrıs Türk kurucu devletinin batı tarafında, Kalkanlı yerleşim yerinin hemen güneyi, ikincisi, Kıbrıs Türk kurucu devletinin orta yerlerinde, Aslanköy-Kurudere bölgesi, üçüncüsü de Kıbrıs Türk kurucu devletinin doğu tarafında Yeniiskele'nin hemen güneyi olarak gösteriliyor.

Kalkanlı'nın güneyindeki merkez

Güzelyurt ve bölgesindeki yerleşim yerlerinden taşınacak insanların daha çok tarım ile uğraştıkları düşünüldü ve tarıma uygun toprak ve iklim şartlarının uygun olduğu bir bölge seçildi.

Araştırmada, Kalkanlı'da açılacak olan ODTÜ Kıbrıs kampusunun bölgeye önemli bir istihdam kaynağı olacağı da ifade ediliyor.

Araştırmaya göre 1'inci rehabilitasyon bölgesi olarak anılan yerleşim yerleri şöyle:

"Akçay, Aşağı Bostancı, Aydınköy, Bademliköy, Gayretköy, Gemikonağı, Günebakan, Güneşköy, Güzelyurt, Kalkanlı, Madenliköy, Mevlevi, Ömerli, Serhatköy, Süleymaniye, Şahinler, Şirinköy, Taşköy, Yedidalga, Yeşilırmak, Yeşilyurt, Yukarı Bostancı, Yukarı Yeşilırmak, Yuvacık ve Zümrütköy."

Aslanköy-Kurudere bölgesindeki merkez

Ülkenin orta yerinde olması nedeniyle gerek Lefkoşa'ya gerekse Gazimağusa'ya ulaşımın kolaylığı düşünülerek seçilmiş bir yerleşim bölgesi.

Araştırmada, ileriki yıllarda Gazimağusa'da turizmin gelişeceği ve Ercan Havaalanı'nın bölgeye yakınlığı göz önünde bulunduruldu.

Araştırmada 2'nci rehabilitasyon merkezine yerleştirilecek köyler şöyle:

"Akçiçek, Akdoğan, Alayköy, Alemdağ, Çamlıbel, Dörtyol, Gaziler, Gürpınar, Haspolat, Karpaşa, Kılıçaslan, Kırklar, Korkuteli, Koruçam, Kozan, Özhan, Paşaköy, Pile, Pirhan, Şirinevler, Türkeli, Vadili ve Yılmazköy."

Yeniiskele bölgesi

Yeniiskele'nin hemen güneyinde ve denize doğru uzanan bölgede 3'üncü rehabilitasyon merkezinin kurulabileceği belirtiliyor.

Araştırmada, Karpaz bölgesinden ve Gazimağusa-Maraş bölgesinden yer değiştirecek nüfusun taşınacağı ifade ediliyor.

Araştırmaya göre, 3'üncü rehabilitasyon bölgesine yerleştirilecek yerler şöyle:

"Çayönü, Düzce, Güvercinlik, İncirli, Maraş, Türkmenköy, Yukarı Derinya, Dipkarpaz, Yenierenköy, Adaçay ve Sipahi."

Rehabilitasyon merkezlerinde yapılaşma

Yer değiştirilecek ve rehabilite edilecek merkezlerde inşa edilecek parametreler de dikkate alındı.

Araştırmada, konut yapımı, işyeri, okul, cami, sağlık merkezi, kamu binaları, yol, temiz su ve atık su şebekeleri, elektrik ve telefon, çevre düzenlemesi, arazi kamulaştırılması gibi birçok gereksinim ve maliyetleri üzerinde duruluyor.

Rehabilite edilecek merkezlerde toplam maliyet, 3 milyar 869 milyon 812 bin 3 dolar olarak tespit edildi.

Rehabilitasyon merkezlerinde tarımsal altyapı

Tarımsal üretimde temel amaç, kaynakları verimli kullanılması vurgulanıyor.

Araştırmada, rehabilite edilecek bölgelerde balık üretim çiftlikleri, seracılık ve hayvancılık da incelendi.

Tarımsal rehabilite merkezinde 520 sera ve 520 küçükbaş ve büyükbaş hayvan barınağı kurulabileceği ifade ediliyor.