Santraller zehir saçıyor

Ülkemize elektrik enerjisi sağlayan Teknecik ve Kalecik santrallerinden çıkan kükürtlü oksidin limitlerin üzerinde olduğu belirtildi. Çevre Koruma Dairesi Hava Kalitesi Birim Sorumlusu Ersever Beyaz, yetkililere, her iki santralde kullanılan yakıtın acil olarak değiştirilmesi çağrısında bulundu

Gizem ÖZGEÇ

Çevre Koruma Dairesi Hava Kalitesi Birim Sorumlusu Ersever Beyaz, ülkemize elektrik enerjisi sağlayan Teknecik ve Kalecik santrallerinden çıkan kükürtlü oksidin limitlerin üzerinde olduğunu bildirdi. Beyaz, her iki santral için de kullanılan yakıtın acil olarak değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Teknecik ve Kalecik santrallerinde kullanılan yakıtın, 'altı numaralı fuel oil' olduğu bilgisini veren Beyaz, bunun % 3.5-4'e varan kükürt anlamına geldiğini kaydetti. Beyaz, havaya çıkan kükürtlü oksidin, aside dönüşerek, zaman içerisinde sülfürik asit olarak yağdığını ifade etti. Ersever Beyaz, 1994 yılında Teknecik Elektrik Santrali ve kısa bir süre önce de Kalecik Santrali'nin hayata geçirilmesinden bu yana sadece bir kez baca gazı kontrolü yapıldığına dikkat çekti.

Santrallerde yakıt olarak kullanılan 'fuel oil'in, KKTC yasalarında belirtilen limitlerin üzerinde kükürtlü oksit üretimine neden olduğunu açıklayan Beyaz, bunun yerine % 1oranında kükürt içeren ve 'kalorifer yakıtı' olarak adlandırılan yakıtın kullanılması gerektiğinin altını çizdi. Beyaz, yakıtta yapılacak bu değişikliğin insan sağlığı ve çevre için büyük önem taşıdığını ifade etti.

"Dünyada tek başımıza yaşamıyoruz"diyen Ersever Beyaz, ülkemizdeki kurum ve sivil toplum örgütlerinin çevreyle ilgili çalışmalarda işbirliğine gitmesi gerektiğini ifade etti. Beyaz, ayrıca hızla Avrupa Birliği(AB) yasalarına uyum çalışmalarının gerçekleştirilmesinin önemine işaret etti.

Limitler aşılıyor

Ersever Beyaz, bugüne kadar spesifik olarak elektrik santrallerinin bacasından çıkan kükürtlü oksidin çevreye yaptığı etkiyle ilgili özel bir çalışma yapılmadığına dikkat çekti.

Teknecik Santrali'nde kükürtlü oksit miktarında aşım söz konusu olduğunu ileri süren Beyaz, 1997 yılında yapılan ölçümde limitlerin üzerinde kükürtlü okside rastlandığını kaydetti. Beyaz, 1997 yılının haziran ayında Teknecik Santrali'nin baca gazlarında yapılan iki ölçümde 1700 miligram limit belirlenmesine karşın, yapılan ölçümlerde limitlerin üzerinde veriler elde edildiğini kaydetti.

Beyaz, Teknecik Santrali'nde bulunan iki ünitede yapılan ölçümlerin ilkinde, birinci ünitede 3771mg., ikinci ünitede ise 3790 mg. tespit edilirken, ikinci ölçümde de, birinci ünitede 3614 mg., ikinci ünitede ise 5714 mg, limitlerin çok üzerinde kükürtlü okside rastlandığını açıkladı.

1997 yılından sonra herhangi bir ölçüm yapılmadığını da belirten Beyaz, Çevre Koruma Dairesi olarak kendilerinin de eksik kaldığı yönler olduğunu dile getirdi. Beyaz, ölçümlerde Elektrik Kurumu ile birlikte, çevre koruması ve insan sağlığı için denetlemeler yapılabilme isteğinde olduklarını ifade ederek, şöyle konuştu:

"Biz kendi açıklarımızın farkındayız. Bizim daire olarak bir tek teknik eksiğimiz kalmıştır, o da modülleme tekniğidir. Bu yöntem rüzgar yönüne yönelik bazı noktalarda, ölçümler alınması açısından önemlidir. Teknecik bacasından çıkan kükürtlü oksitten gelen zararı hesaplamak için bu yöntemi kullanmalıyız. Bütçe çıktıktan sonra modülleme tekniğini öğrenip, özel ölçüm yapmayı planlıyoruz. Elektrik Kurumu ile işbirliği halinde olmalıyız. Onlarda aynı havayı soluyorlar. Daire olarak bir takım adımlar atıyoruz. Bu çerçevede Elektrik Kurumu'nun da katkılarını isteyeceğiz. Bu arada Elektrik Kurumu'nun da baca gazı ölçümlerini düzenli hale getirmesi gerekmektedir".

 

'PCB'ler daha tehlikeli

Ülkemizdeki zehirli yakıt artıklarının (PCB) varlığına dikkat çeken Beyaz, bu artıkların önemli derecede zehir içerdiği bilgisini verdi. Beyaz, bu maddelerin insan üzerinde kanser yapma özelliği taşıdığını kaydetti. Yağlı sıvı ve yağlı katı atık olarak karşımıza çıkan bu yakıt artıklarının ülkemizde nasıl kontrol altına alınacağının belirlenmesi gerektiğini söyleyen Beyaz, 'PCB'ler hakkında şunları söyledi:

"Amerika, 1977 yılında bu zehirli atıkların zararlarını görmüş ve üretimi durdurmuştur. Dünyadaki kullanımı da giderek limitlenmektedir. Ülkemizde variller halinde bulunan bu artıklardan nasıl yok edileceğinin yoluna bakılmalıdır. Bu atıklar toprağa ve suya bir defa geçti mi, bir daha çok zor parçalanır. Bunlar öyle organik kimyasallardır ki, 209 münferit klorlanmış kimyasal içerir. Çok zor yandıkları için de yalıtım maddesi olarak kullanılmaktadırlar. PCB konusu biz çevreciler için çok önemlidir"

 

Yıllara göre yakılan fuel oil miktarı

Teknecik Elektrik Santrali

1995 75.910 ton

1996 132.849 ton

1997 146.77 ton

1998 162.995 ton

1999 174.216 ton

2000 177.667 ton

2001 75.697 ton

2002 181.692 ton

2003 186.70 ton

Kalecik Elektrik Santrali

2003 10.239 ton