Liman krizi
Avrupa Birliği - Ankara hattındaki mektup teatisi sorunlu başladı. AB,
Türkiye'nin limanlarını Kıbrıs Rum yönetimi gemilerine açmamasının Gümrük
Birliği'nin ihlali olacağını duyurdu.
Türkiye, mutabakat mektubunda Kıbrıs Rum kesiminden 'Kıbrıs Cumhuriyeti' olarak
söz etti, ancak Rum gemilerinin Türk limanlarına giremeyeceğini belirtti.
Avrupa Birliği'nin Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn'in sözcüsü ise, Rum gemi
ve uçaklarına kısıtlama getirilmesinin Gümrük Birliği Anlaşması'nın ihlali
olacağını söyledi.
Birlik, Türkiye'nin Gümrük Birliği konusunda 'ayrımcılık' yapmamasını isterken,
Türkiye Gümrük Birliği'nin malların serbest dolaşımını kapsadığını, ancak
hizmetlerin serbest dolaşımını içermediğini belirtiyor.
Hangi tarafın haklı olup olmadığı ise hukuksal bir konu. Ancak Rum tarafının
hizmetlerin serbest dolaşımı için de ısrarcı olacağı belirtiliyor.
‘LİGHT TANINMA' NİTELEMESİ
Bu
arada Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu Eşbaşkanı Joost Lagendijk, "Türkiye’den
müzakerelere başlaması için Kıbrıs Cumhuriyeti’ni tanıması istenmiyor, ancak
Türkiye Gümrük Birliği Protokolü'nü Kıbrıs’ı da kapsayacak şekilde genişlettiği
zaman bu, tabiri caizse bir ’light’ tanınma olacaktır" diye konuştu.
Lagendijk, Türkiye’nin mektup teatisiyle Uyum Protokolü’nü imzalayacak olmasını
olumlu karşıladığını belirterek, "Bu Türkiye’nin verdiği sözleri tuttuğunun da
kanıtıdır" dedi.
Lagendijk
Nisan ayının ilk yarısı Kuzey Kıbrıs'ta temaslarda bulunacağını açıklayarak,
Rumlar çözüm konusunda artık bir karar vermeleri gerekiyor dedi.
Lagendijk şunları kaydetti:
”Önümüzdeki hafta Kıbrıs'a gidiyorum ve 1 hafta boyunca adanın her iki
tarafındaki politikacılarla ve hükümet temsilcileriyle temaslarda bulunacağım.
Bildiğiniz üzere Kuzey Kıbrıs'ta önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanlığı seçimi
var. Buradan Kıbrıs Türk halkına çağrım şudur. Genel seçimlerde olduğu gibi AB
yanlısı partileri desteklemelidirler.
Kıbrıslı Rumlar ise Annan Planında ne tür bir değişiklik istediklerine artık
karar vermeliler ve bunu dünya kamuoyuna açıklamalılar. Sonuçta, Annan Planı
halen daha masadadır ve bir çözüm bulunacaksa bu plan çerçevesinde bulunacaktır.”
AB MEKTUP TEATİSİNDEN MEMNUN
Söz konusu pürüzlere rağmen Genişlemeden Sorumlu Üye Rehn, uyum protokolüyle
ilgili mektubu müzakerelerin başlaması için olumlu bir adım olarak gördüğünü
söyledi.
Gümrük Birliği anlaşmasını Avrupa Birliği'nin yeni üyelerini de kapsayacak
şekilde genişleten ek protokolün imzasının önemli olduğunu vurgulayan Olli Rehn,
imzanın Türkiye'nin Güney Kıbrıs'ı resmen tanıması olarak kabul görmediğini
belirtti.
TAN: DENİZ VE HAVA LİMANLARININ AÇILMASI PROTOKOLE DAHİL DEĞİL
TC Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Namık Tan, AB ile imzalanacak Gümrük Birliği Ek Protokolü’ne Türk deniz ve hava limanlarının dahil olmadığını bildirdi.
Sözcü Tan’a, haftalık basın toplantısında, AB Komisyonu’nun Genişleme Sözcüsü Kristina Nagy’nin, protokole Türk deniz ve hava limanlarının açılmasının da dahil edilmesi gerektiğine ilişkin basında çıkan ifadeleri hatırlatıldı.
Bu konunun “hizmet” olarak görüldüğüne işaret eden Tan, bu nedenle deniz ve hava limanlarının açılmasının protokolde yer almayacağını kaydetti. Sözcü Tan, AB’nin de bunu bildiğini ifade ederek, bu nedenle müzakereler sonucu ortaya çıkan metinde konuya yer verilmediğini belirtti.
Namık Tan, KKTC’ye yönelik ambargonun kaldırılmasına yönelik AB’den geçmesi beklenen tüzüklerin orijinal haliyle ve bir an önce onaylanmasını beklediklerini kaydetti.
NAGY’NİN AÇIKLAMASI
Bu arada, Sözcü Tan, Nagy’nin önceki gün Brüksel’de olağan basın toplantısında protokole ilişkin sözlerinin kendileri için önem taşıdığını belirtti. Tan’ın verdiği bilgiye göre, Nagy, şunları söyledi:
“Aralık ayındaki Avrupa Konseyi toplantısının ardından dönem başkanlığı ve diğer birkaç üye ülke tarafından yapılan açıklamalara atıfla, Türkiye’nin uyarlama protokolünü imzalaması, ‘Kıbrıs Cumhuriyeti’ni resmen ve hukuken tanıdığı anlamını taşımamaktadır.
Türkiye’nin imzasının yeterli olup olmadığı, yürürlük ve uygulamanın beklenmesinin gerekip gerekmediği şeklindeki soruların cevaplanabilmesi için, 17 Aralık kararının metninin okunmasını tavsiye ederim. Kararda, Türkiye’nin müzakerelere başlaması için uyarlama protokolünü imzalaması gerektiğinden söz edilmektedir. Başka bir ibare yer almamaktadır.
Türkiye’nin imza sırasında yapacağı deklarasyon tek taraflı bir tasarruftur ve uluslararası hukukta birçok örneği bulunmaktadır.
Uyarlama Protokolü’nün Türk hükümetinin imzasının ardından TBMM tarafından ne zaman onaylanacağı, müzakerelerin açılması bakımından bir sorun teşkil etmemektedir.”