Şimdi de "kripto" ve "rota" belası
Ülkemizde, küçük baş hayvanlarda görülen ve ishal ile su kaybından dolayı hayvanların ölümüne yol açan " kripto" ve "rota" hastalığı, hayvancıların belini büktü...
Şimdi de "kripto" ve "rota" belası
TEDAVİSİ YOK... Hayvan üreticilerinin Brucella, Meadi-visna ve Scrapie'den sonra şimdi de "kripto" ve "rota" hastalığı ile başı dertte. Küçükbaş hayvanlarda ve özellikle de oğlak ve kuzularda baş gösteren hastalığın tedavisinin olmadığı, hayvanların hastalıktan korunabilmesi için doğumdan sonra hijyen ve sıcak bir ortamda beslenmesi gerektiği belirtildi
Pınar SELENGİN
Hayvan üreticilerinin Brucella, Meadi-visna ve Scrapie'den sonra şimdi de "kripto" ve "rota" hastalığı ile başı dertte.
Küçükbaş hayvanlarda ve özellikle oğlak ve kuzularda baş gösteren, Latince ismi "kripto" ve "rota" olan hastalığın tedavisinin olmadığı, hayvanların hastalıktan korunabilmesi için doğumdan sonra hijyen ve sıcak bir ortamda beslenmesi gerektiği bildirildi.
Söz konusu hastalığın sadece Kıbrıs'ta değil tüm dünyada salgın bir hayvan hastalığı olduğa, hastalığın ishal ve su kaybıyla ortaya çıktığı ve ölümle sonuçlandığına işaret eden veterinerler bu konuda hayvancılara büyük görev düştüğünü belirtiyor.
Yayla köyündeki hayvan üreticilerinden Haşim Sebzeci ile Güzelyurtlu Mehmet Koçak, hayvanlarının aylardır ölmesinden dolayı perişan olduklarını, özellikle geçtiğimiz yıldan bugüne kadar birçok keçi, koyun, oğlak ve kuzularının öldüğünü ifade etti.
Haşim Sebzeci, hayvanlarında özellikle oğlaklarda görülen ve ölümüne neden olan hastalığın veteriner tarafından verilen bilgiye göre," kripto" ve "rota" isimli hastalıktan kaynaklandığını belirterek, ilgililerin hayvanların ortamını değiştirmesi gerektiğini söylediklerini kaydetti.
Sebzeci, Veteriner Dairesi'ndeki yetkililerin yaptığı testler sonucunda hayvanlarda "kripto" ve "rota" adında ishale neden olan bir hastalık olduğunun saptandığını kaydederek, verilen ilaçlara rağmen hastalığın tükenmediğini söyledi.
Sebzeci, hastalığın çamurdan ve kirli mandıralardan kaynaklandığının belirtildiğini ifade ederek, mandıralarının bölgedeki en temiz mandıralar olduğuna dikkat çekti.
Oğlaklarda ishal başladıktan birkaç gün sonra hayvanların öldüğünü kaydeden Haşim Sebzeci, geçen yıl kasım ayından bugüne kadar 20-30 koyun ile keçi, 150'den fazla ise oğlak ve kuzusunun öldüğünü ifade etti.
Sebzeci, oğlaklar için ayrı bir bölme yaptığını, buna rağmen hayvanlarının ölümünü engelleme yönünde yeterli önlem alınmadığını söyledi.
Sebzeci, geçtiğimiz yıl Meadi-visna hastalığı nedeniyle sadece 13 hastalıklı hayvanının tespit edildiğini ve tarım sigortası fonu kapsamına alındığını kaydederek, sözlerine şöyle devam etti:
"Tarım sigortası kapsamına alınmamamıza rağmen ölen hayvanlarımızdan sadece bir keçi için bize ödeme yapıldı. Hayvanlarımız ölmeye devam ederken, buna rağmen hiçbir tanzim söz konusu olmadı. Yerlerini ayrın dediler, oğlakları ayırdık, ancak ölümler sürüyor."
Güzelyurtlu hayvan üreticisi Mehmet Koçak da, geçen yıl kendini pek göstermeyen hastalığın özellikle bu yıl ortaya çıktığını, son aylarda yaklaşık 30 oğlak ve kuzusunun öldüğünü ifade etti.
Koçak, mandırasının temiz olmasına ve su tutmamasına rağmen hayvanların ölmeye devam ettiğini belirterek, devletten daha fazla ilgi göstermesini beklediklerini ifade etti.
Pertev: Önlem alınacak
Tarım ve Orman Bakanı Raşit Pertev, KIBRIS'a yaptığı açıklamada, Güzelyurt bölgesinde "kripto" ve "rota" hastalığının tespit edildiğini doğruladı. Benzer şikayetlerin daha önce Altınova'daki üreticilerden de geldiğini anımsatan Raşit Pertev, hastalığı ortadan kaldırmak için birtakım çalışmalar başlattıklarını söyledi.
"Kripto" ve "rota" hastalığının, özellikle kuzu ve oğlaklarda ishal yoluyla baş gösterdiğini belirten Pertev, söz konusu sorunu veteriner hekimlerle ele alıp tartıştıklarını ve çözüm üreteceklerini kaydetti.
Raşit Pertev, üreticiye de görev düştüğünü, yeni doğan kuzu ve oğlakların temiz bir ortama alınması, ağıl ortamında bırakılmaması gerektiğini belirtti.
Veteriner hizmetlerinin yeniden ele alınması gerektiğini kaydeden Pertev, hayvanların hastalıklara karşı daha dirençli olmasını sağlamak için veteriner hekimlere büyük görev düştüğünü, tedbir alınması gerektiğini söyledi.
Pertev, "Vatandaş perişan olduktan sonra değil, önceden tedbirler alınması gerekir. Bu çalışmaları yapmaya başladık, Veteriner Dairesi'nin daha iyi hizmet vermesi için yapılan planlar haftaya açıklanacak" dedi.
Hayvancının teşvik ve tazmin konusunda bugüne kadar beklenen ilgiyi görmediğini de dile getiren Raşit Pertev, hem hastalık durumlarında hem de diğer açılardan hayvancının hak ettiğini elde etmesi için birtakım çalışmalar yapılması gerektiğinin bilincinde olduklarını söyledi.
Pertev, mevcut sağlıksız sistemden dolayı tazmin edilmediğini belirten Pertev, "Bu konuda sistemin yeniden düzenlenmesi gerekir. Bu konuda çalışmalarımız var" dedi.
Aktolgalı: Hayvancıya büyük görev düşüyor
Veteriner Dairesi Müdürü Kamil Aktolgalı, "kripto" ve "rota" hastalığının küçükbaş hayvanlarda baş gösteren bir hastalık olduğuna işaret ederek, özellikle yeni doğan oğlak ve kuzularda meydana geldiğini ve aşı ve tedavisinin olmadığını açıkladı.
Veteriner Dairesi'nin, hayvan üreticilerinin şikayetleri üzerine özellikle yeni doğan kuzu ile oğlaklarını temiz ve sıcak bir yerde beslemeleri gerektiğini söylediklerini kaydederek, bu hastalığın mandıradan kaynaklandığına dikkat çekti.
Aktolgalı, özellikle küçükbaş hayvanlarda kuzu ve oğlaklardaki hastalığın önlenmesi için hayvan üreticisine büyük görevler düştüğünü belirterek, yeni doğan hayvanlarını mandıra dışında temiz ve sıcak
bir alanda büyütmeleri gerektiğini vurguladı.
Aktolgalı, kuzu ve oğlaklarda görünen hastalığın erişkin keçi ve koyunlarda da görülmesinin söz konusu olduğunu, ancak bu hastalığın erişkin hayvanlara fazla zarar vermediğini belirtti.
Altan: Tüm dünyada salgın bir hastalık
Serbest Veteriner Hekim Yüksel Altan, "kripto" ve "rota" isimli hayvan hasatlığının sadece Kıbrıs'ta değil tüm dünyada salgın bir hastalık olduğunu belirterek, tedavisinin olmadığını bildirdi.
Altan, söz konusu hastalığın aşısını bulma çalışmaları olduğunu, koyun, kuzu, oğlak ve keçilerde baş gösterdiğini ve ishal ile su kaybından dolayı hayvanların ölümüne yol açtığını ifade etti.
Altan, "kripto speridium" olan hastalığın "protezeon" grubundan, "rota" hastalığının ise bir tür virüs olduğunu, hayvanların belli bir süre dayanması durumunda bağışıklık kazandığını açıkladı.