KKTC'de uzun dönemde yapay organ üretimi yapılabilir

BİLGİNİN BİRLEŞTİRİLMESİ ÖNEMLİ... Yapay kemik üretimi için gerekli kimyasal ve biyolojik maddeler KKTC'de bulunurken, bu konuda bilgi birikimine sahip kişilerin bunları bir araya getirerek kemik üretimini sağlaması için aradan 15 yıllık bir sürenin geçmesi gerekiyor

DÜNYADA YILDIZI PARLAYAN SEKTÖR, TIBBİ MÜHENDİSLİK... Tıbbi mühendislik, yapay organların oluşturulmasına yardımcı oluyor. Günümüzde, özellikle kemik üzerinde alınan başarlı sonuçlar, bu konuda yeni bir pazarın doğmasına yol açtı. Amerikalı ve Avrupalı şirketler, oldukça uzun bir döneme yayılan çalışmaların ardından yapay kemik satışına başladı

Emine DAVUT YİTMEN

Amerika ve Avrupa'da gelecek vaat ederek genişleyen tıbbi mühendisliğin, uzun dönemde ülkemizde de oluşabileceğine inanılıyor.

Ülkemizde, konuyla ilgili bilgi birikimi ve deneyimi olan kişilerin bir araya gelmesiyle üretilecek yapay organların, Avrupa yanında Ortadoğu pazarında da yer alabileceğine olası gözüyle bakılıyor. Ne var ki, bu tarz bir proje, 10 -15 yıllık bir süreçten sonra hayata geçirilebiliyor.

Kanada'da University of Alberta'da öğretim üyesi olan tıbbi mühendis Hasan Uludağ, bu yeni teknolojinin Kıbrıs'ta da gelişebileceğini söyledi.

Uludağ, şu sıralar Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Kimya Bölümü'nde, bilgi alışverişinde bulunuyor. Kimya bölümünün iyi organize olması halinde, tıbbi mühendislik konusunda çalışmalar yapılabileceğine inanıyor.

Şirketler suni kemik pazarlıyor

Özellikle suni kemik üzerinde yapılan çalışmaların olumlu sonuçlandığına dikkat çeken Uludağ, Avrupa ve Amerika'da şirketlerin test tüpte kemik yaptıklarını ve bunları pazarladıklarını anlattı.

Bir test tüpün imal süresinin, 3 veya 4 haftayı bulduğunu belirten Uludağ, "Bunun için büyük bir bilgi birikimi önemli. Bu işin maliyeti, 100-800 milyon dolar arasında değişiyor" dedi.

Uludağ, kemik üzerine satış yapan şirketlerin bu konudaki deneyleri 15 yıl önce tamamladıklarını vurgulayarak, suni karaciğer yapımı üzerine çalışmalarda bulunan şirketlerin olduğunu, ancak bu çalışmaların henüz son aşamaya gelmediğini kaydetti.

Organ yapımının ana maddelerinden birinin kimya olduğunun altını çizen Uludağ, "Kimyasal maddeyi, biyolojik maddeyle birleştiriyorsunuz ve suni kemiği elde ediyorsunuz. Biyolojik madde, laboratuvar veya hastaneden geliyor . Örneğin, benim vücudumdan kan hücreleri alınıp bunlar, kimyasal maddelerle birleştiriliyor. Bunu yapabilmek için bir bilgi birikimi gerekiyor. Bizim yaptığımız kemik ise vücutta yer alan kırık bölgeye yerleştiriliyor ve o bölgedeki kemikleri kavuşturup, iyileştiriyor. Ardından, suni kemik vücudun içinde kayboluyor. Suni kemik içerisinde kemik hücreleri ve kemiğe yardımcı olan maddeler var"şeklinde açıklamalarda bulundu.

Söz konusu yapay organın, kanser hastalığının ilerlemesinin dolaylı olarak önüne geçebileceğini aktaran Uludağ, "Kemik kanseri tedavisinde, kemiklere giden kanseri genelde kesip atıyorlar ve o kemikte bir boşluk kalıyor. Bizim yaptığımız suni kemik, o boşluğa konulup, bölgeyi iyileştiriyor" dedi