Tarım ve Orman Bakanı Raşit Pertev, KIB-TEK'te oluşan plansız yapının, çağdaş koşullarda yeniden ele alınması gerektiğinin altını çizdi ve kurumun geleceğinden endişesi olduğunu belirtti:

KIB-TEK, mercek altına alınmalı

KIB-TEK için acı rapor: Merkez ve bölge amirliklerinde personel sayısı yetersiz; Sistemin verimli ve ideal işletilmesi bakımından KIB-TEK'te gerekli sistem oluşturulmamış; master planının acilen revize edilmesi lazım; trafo değişimleri ve trafo ilaveleri gerekli; denize yakın trafo merkezlerinde çiğlenmeden dolayı arızalar meydana geliyor; sistemde temel yük ve pik yükler arasında büyük farklılıklar var

"Çok tarifeli sayaca geçilmeli; kurumun etkin bir muhasebe sistemi yok; reaktif enerji tüketimi tespit edilip faturalara tahakkuk edilmeli; kurumdaki yolsuzluk hakkında dava açılabilmesi için sayıştay incelemeleri hızla tamamlanmalı; kurumun çağdaş bir hizmet verebilmesi için, AB normlarına uygun bir yasanın acilen hazırlanması lazım; kurumun AB standartlarına getirilmesi için süratle çalışma başlatılmalı"

Tarım ve Orman Bakanı Raşit Pertev, Bağımsız Enerji Komisyonu'nun çalışmalarında, elektrik konusundaki tablonun endişe verici olduğunun ortaya çıktığını belirtti.

Raşit Pertev, "KIB-TEK'in tavandan tabana gözden geçirilerek yeniden yapılandırılması elektrik sektörümüzün geleceği açısından oldukça önemlidir" dedi. "Her şey kritik safhada" diyen Pertev, belirli bölgelerdeki trafolarda kapasite fazlalığı bulunurken, bazı bölgelerdeki trafolarda ise durumun kritik olduğunu bildirerek, değişimlerin mayıs sonuna kadar yapılmaması halinde önemli elektrik kesintileri olacağını kaydetti.

Pertev Saray Otel'de düzenlediği basın toplantısında, elektrik sektörünü incelemek ve çözüm üretmek için 8 Mart'ta oluşturulan Bağımsız Enerji Komisyonu'nun raporu hakkında bilgi verdi. Raşit Pertev, TEİAŞ Genel Müdürü Muhammet Külahcı, EÜAŞ Genel Müdürü A. Halim Eroğlu, EMO'dan Kadri Bürüncük, Sanayi Odası'ndan Teoman Kuran ve EL-SEN'den Tuluy Kalyoncu'dan oluşan komisyonun raporunu basına da dağıttı.

26 sayfalık raporda genel bulgular özetle şöyle sıralandı:

"Merkez ve bölge amirliklerinde personel sayısı yetersiz; sistemin verimli ve ideal işletilmesi bakımından KIB-TEK'te gerekli sistem oluşturulmamış; master planının acilen revize edilmesi lazım; trafo değişimleri ve trafo ilaveleri gerekli; denize yakın trafo merkezlerinde çiğlenmeden dolayı arızalar meydana geliyor; Sistemde temel yük ve pik yükler arasında büyük farklılıklar var. Çok tarifeli sayaca geçilmeli; kurumun etkin bir muhasebe sistemi yok; reaktif enerji tüketimi tespit edilip faturalara tahakkuk edilmeli; kurumdaki yolsuzluk hakkında dava açılabilmesi için sayıştay incelemeleri hızla tamamlanmalı; kurumun çağdaş bir hizmet verebilmesi için, AB normlarına uygun bir yasanın acilen hazırlanması lazım; kurumun AB standartlarına getirilmesi için süratle çalışma başlatılmalı."

Sistemsizlik hakim

Tarım ve Orman Bakanı Raşit Pertev konuşmasında, tespitlere göre Teknecik Elektrik Santrali dışındaki sistemde bir sistemsizliğin hakim olduğunu ve sadece bir kaç kişinin özveri ve gayretiyle yürütüldüğünü belirtti.

Yılda yüzde 11 artışla hızla yükselen bir tüketim grafiğine cevap vermek zorunda olan KIB-TEK'te idari, mali ve teknik düzeyde ciddi altyapı ve sistem eksikleri bulunduğunu kaydeden Pertev, "Trafo merkezleri ve elektrik santrallerinin kapasitesi de kritik bir noktadadır ve bu konuda gereken yatırımlarda ciddi gecikmeler söz konusudur" dedi.

KIB-TEK'in yeniden yapılandırılmasının önemine dikkat çeken Raşit Pertev, KIB-TEK'te sistemin verimli çalışabilmesi için gerekli uygun şartların bugüne kadar sağlanamadığını, kurumun çıkarlarının değil popülist uygulamaların ön planda tutulduğunu, personelin verimli olarak kullanılamadığını ifade etti. "Kurum bünyesinde etkin bir muhasebe, istatistik ve maliye birimlerinin olmayışı ciddi bir eksiklik olarak önümüzde durmaktadır" diyen Pertev, kurumun, hizmetlerini İngiliz döneminden kalma güncelliğini yitirmiş yasalar çerçevesinde yürüttüğünü belirtti. Kurumun çağdaş hizmet verebilmesi için AB normlarına uygun yasaların gerekli olduğunu, ancak bugüne kadar bu konuda çalışma yapılmadığını kaydeden Raşit Pertev, acilen kurumun çalışma ve sorumluluklarının AB standartlarına çıkarılması gerektiğini vurguladı.

Acil eylem planı gündemde

İletim sisteminde acil eylem planı hazırlanarak kapasitelere göre kaydırmalar yapılması gerektiğini belirten Raşit Pertev, "En asgari düzeyde yatırımlar ihale yoluyla başlatılmalı" dedi.

Kurumda "Korunma-Kumanda" test ekibi ve ekipmanının acilen kurulmasının önemine de dikkat çeken Pertev, TC Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'yla oluşturulacak işbirliği ve koordinasyon neticesinde bu ekiplerin sağlanabileceğini vurguladı.

Trafo merkezleri

Trafo merkezlerindeki güç trafolarının master plan çalışmasında 2003 yılı için öngörülenden daha fazla yüklendiğinin tespit edildiğini de kaydeden Raşit Pertev, bu sebeple trafo merkezleri arasında acil olarak trafo değişimleri ve ilavelerinin gerektiğini belirtti.

Pertev trafo ilaveleri için öngörülen yerleri de şöyle sıraladı:

"Girne Çatalköy'de ikinci trafo merkezinin açılması; Teknecik-Çamlıbel enerji iletim hattında Teknecik içinde yeni bir trafo merkezinin açılması; Lefkoşa'da Dikmen'e bir hat kapasitenin artırılması; Kalecik Bafra'da kapasitenin artırılması."

2003 yılı fiili elektrik üretim değerinin 2005 yılında öngörülen rakama ulaştığını ifade eden Raşit Pertev, bunun için de hemen ihale yoluyla 2005 yılına yönelik yapılacak yatırımı başlatmanın zorunlu olduğunu kaydetti.

Pertev, "Aksi halde, mevcut kapasite limitte olacağından 2005 yılı puanını karşılayamama ihtimali yüksek görülmektedir. Bu durum 2005 yılı sonlarında programlı elektrik enerjisi kısıntılarının yapılmasını gerektirecektir... Master planda öngörüldüğü şekliyle fuel-oil yakıtlı dizel santral yatırımının başlatılarak 2005 yılına yetiştirilmesi şarttır" şeklinde konuştu.

3 tane yatırım modeli şekli bulunduğunu ve bunların değerlendirileceğini de vurgulayan Raşit Pertev bu modelleri şöyle sıraladı:

"Yatırımın KIB-TEK tarafından yapılması; yap-işlet modeli çoklu ihaleye çıkılması; Kalecik Mobil Santrali'ne kapasite artışı yapılması..."

Tarım ve Orman Bakanı Raşit Pertev bir soru üzerine, enerji yatırımının bir an önce yapılması gerekliliğini kaydetti.

Bunun çeşitli yollarla yapılabileceğini de belirten Pertev, "Biri kendimizin bu santrali kurması, diğeri de özel sektör yoluyla bunun kurulması. Büyük ihtimalle bu iki seçeneği de almak zorunda kalacağız. Çünkü elektrik kapasitemiz yetmiyor ve ileride de yetmeyecek" dedi.

Her şeyin kritik safhada olduğunu vurgulayan Raşit Pertev, belirli yerlerde trafolarda kapasite fazlalığı bulunurken bazı trafolarda durumun kritik olduğunu ve bu değişimlerin mayıs sonuna kadar yapılmaması halinde önemli elektrik kesintileri olacağını kaydetti.

Elde rahat edebilecek bir marj olmadığını belirten Pertev, bugün sistemi daha iyi duruma getirmenin öncelikli konu olduğunu, AB ile uyuma daha sonra bakılacağını söyledi.

Raşit Pertev, başka bir soru üzerine de Kalecik Santrali'nde sorun olmadığını vurguladı.