Kaçaklara, sınır dışı...
Kaçak işçi sorununun yarattığı olumsuzlukları ortadan kaldırmak için harekete geçen İçişleri Bakanlığı Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nı değiştiriyor. Bakanlığın hazırladığı "Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı", KKTC'ye giriş yapan ve ülkede kalacağı süreyle ilgili gerekli yasal işlemleri yerine getirmeyenlerin yurt dışına gönderilmesini öngörüyor. Kaçak işçi pozisyonunda bulunanlar üç ay içinde devlete başvurarak gerekli işlemleri yapmak zorunda. Aksi takdirde, "yasa dışı ikamet eder" pozisyona düşen kişiler sınır dışı edilecek
Gizem ÖZGEÇ
Kaçak işçi sorununun yarattığı olumsuzlukları ortadan kaldırmak için harekete geçen İçişleri Bakanlığı Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nı değiştiriyor. Bakanlığın hazırladığı "Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı" KKTC'ye giriş yapan ve ülkede kalacağı süreyle ilgili gerekli yasal işlemleri yerine getirmeyenlerin yurt dışına gönderilmesini öngörüyor. Buna karşın, yıllardır tartışılan "kimlikle girişe" son verilmeyecek ancak muhaceret yasaları eksiksiz uygulanacak. Böylelikle, yıllardır KKTC'de durdurulamayan ve beraberinde hırsızlık, cinayet, kap-kaç, soygun, tecavüz gibi çok sayıda adi suçu beraberinde getiren, kimlikle giriş uygulamasında değişikliğe gidilecek.
Yeni hazırlanan ve meclis alt komitelerinde görüşülen tasarıya göre, izinsiz olarak KKTC'de yaşayan yabancı uyruklular saptanacak.
Üç aylık turist vizesi alarak giriş yapan ancak üç ayın sonunda kayıt yaptırmaksızın ülkede kalan kişiler tespit edilecek. Üç aylık sürenin ardından ülkede kaçak kaldıkları tespit edilen kişiler polise bildirilecek ve polis gerekli yasal işlemleri yapacak.
Bu süre zarfında, "ikamet, çalışma veya iş yapma izni almayanların" ülkeden ihracı istenecek. Yasayla belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişilere, yasal sınırı (üç ay) aştıkları her gün için asgari ücretin günlük tutarının iki katı para cezası kesilecek. Ayrıca, ülkede "yasa dışı" kaldıkları tespit edilen kişiler hemen ülkeden ihraç edilecek.
Alnar: Rakam büyük
İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Alnar, KIBRIS'a yaptığı açıklamada hiçbir yasaya tabii olmadan, "kaçak statüde" yaşayan çok sayıda yabancının bulunduğunu söyledi. Söz konusu kişilerin sayısının kabul edilebilir rakamların üzerine çıktığını kaydeden Alnar, gerekli önlemleri almak için süratli hareket ettiklerini belirtti.
"Yasaları hiçe sayan" muhaceret uygulamalarından örnekler veren Alnar şunları söyledi:
"Göreve geldikten sonra özellikle muhacerette bilgisayara kayıtlı bir tek fotoğraf göremedik. Bu kişilerin dosyaları Muhaceret Dairesi arşivinde bekletiliyor. Biz bunları bilgisayar ortamına aktarıp, sayısını tespit etmek ve kaçak olarak ülkede bulunan insanların ülkede kalış sürelerini tespit etmek için istatistiki bilgi oluşturma çabasındayız. Bu çalışmamız devam etmektedir. Ülkeye giriş yapmış herkesin bir dosyası vardır. Bu dosyanın içinde özlük hakları bulunuyor. Kişinin ülkeye hangi tarihte girdiğini, iş yapma, ikamet ve çalışma izni çıkarıp çıkarmadığını, yasal hükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini gösteren binlerce dosya beklemektedir. O yüzden bu konuda rahatlıkla rakam verebilmek mümkün değildir. Bilgisayara aktarıldıktan sonra bunlar sırasıyla kategorilendirilebilir. Kişilerin ülkemizde kaldığı yıllar sınıflandırılır ve bunların kaç tanesinin yasal olarak ülkede bulunduğu tespit edilir."
Ülkeden atma kararı değil, kayıt altına alma kararı
Alnar, değişiklik yasa tasarısını hazırlamalarındaki temel nedenin yasal olarak ülkede yaşamayanların kayıt altına alınması olduğunu vurguladı.
Alnar, bazı kesimlerin yapılan bu değişikliği 'insanları yurt dışı etmek', 'ülkeden atmak' gibi "milliyetçi ve etik olmayan bir zemine taşımak istediklerini" belirterek, bunun doğru olmadığını söyledi. Alnar, yeni yasanın ülkedeki olumsuz gidişe dur diyeceğini, toplumun beklentisinin de bu yönde olduğunu kaydederek şöyle devam etti:
"Kökeni ne olursa olsun, yurttaşlarımızın geleceği ile ilgili çok dramatik bir tablo önümüzde duruyor. Tanınmamış bir ada ülkesiyiz ve imkanlar da sınırlı. En büyük sorun halkımızın istihdamı ve yaşamını idame edebilmede yaşadığı sıkıntı.
KKTC yurttaşı, işsizlikle mücadele edip, çoluk çocuğunun geleceğini kurmak için çırpınıyor. Kıbrıs Türkü, kendi yapacağı işin,vatandaş olmayan bir sürü insan tarafından üstelik ucuz ücretle yapılması ve ekmeğine ortak olunmasından rahatsız oluyor.
Bu tasarı işte, bu şikayetleri giderecek ve keyfi idareye dur diyecektir"
Yasa tasarısında bir esas değişiklik kısmı, bir de geçici madde bulunduğunu bildiren Alnar, esas değişiklikle, ülkede izinsiz ikamet eden yabancı uyrukluların saptanacağını söyledi.
Alnar, ilk adımda bu yasayla KKTC'ye üç aylık turist vizesiyle giriş yapmış ve kayıt yaptırmaksızın yaşayan yabancıların saptanacağını, daha sonra saptanan bu kişilerin polise bildirileceğini anlattı. Polisin, kişilere, ikamet, çalışma ve iş yapma izni almaları adına süre vereceğini ve bu süre sonunda gerekli izinleri almayanların ihracının isteneceğini anlatan Alnar, bu süre sonunda yasal zemine taşınmayan kişilerden, o süreyi müteakip bu ülkede geçirecekleri her gün için, asgari ücretin günlük tutarının iki katı para cezası kesileceğini belirti
Alnar şöyle devam etti:
"Daha sonra bu kişi para cezasını ödese de ödemese de, ülkeden ihraç edilecek. Yasa, burada bir detay getiriyor. Kişi, tespit edildiğinde, para cezası da tespit edilir. Bu kişi bunu ödemediği takdirde hemen ihraç edilir.
Fakat bu kişi tekrar ülkeye giriş yapmak istediğinde, saptanan para cezasının bir katı tutarında ek ceza ödemesi istenir"
Alnar, yasadaki geçici maddeyi ise şu sözlerle açıkladı:
"Bugün hiçbir yasaya bağlı olmaksızın yaşayan ve çalışan TC uyruklular için geçici madde konulmuştur. Bu yasa Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra, TC kökenlilere üç aylık süre tanınacak. Bu sürede ilgili kişilerin yasal zemine taşınmaları için şans verilecek, kimlikle giriş yapıp pasaport taşımayanların yurt dışına gitmeleri istenmeyecektir. TC elçiliğine pasaportlarını temin etmeleri için gidebilecekler. Bu kişiler çalışma izini çıkardıkları takdirde işleme tabii tutulmayacaklar. Fakat 90 gün sonunda gayret göstermeyenler için diğer uygulamalar söz konusu olacak. Parayı ödemeyenler yurt dışına ihraç edilecek ve bir kez daha KKTC'ye girişlerine engel konulacaktır"
Kimlikle giriş savunulamaz
KKTC'de belli bölgelerden gelen şikayetlerin, ülkede yaşanan dramın boyutunu ispatlar nitelikte olduğuna işaret eden Ali Alnar, kimlikle girişin yarattığı olumsuzlukların ortada olduğunu söyledi.
Alnar, kimlikle girişi kimsenin savunacak durumda olmadığı belirterek, "Zamanında kimlikle girişin gerekliliğini savunanlar, turizmi bahane etmişlerdi. Ne yazık ki, turizm açısından bakıldığında kalıcı turistlerin yaratılarak, kötü sonuçların ortaya çıktığı aşikardır. Bakanlık olarak bunun giderilmesi konusunda, muhataplarıyla görüşüyoruz. Bunun normal seyrine ulaşması için çalışıyoruz" dedi.
İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı yasa tasarısı ne diyor?
Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki yasayı yapar
1. Bu Yasa, Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda Esas Yasa olarak anılan Fasıl 105, Yabancılar ve Muhaceret Yasası ile birlikte okunur.
2. Esas yasa, 14'üncü maddesine aşağıdaki yeni (6')ncı fıkra eklenmek suretiyle değiştirilir.
(6)Baş Muhaceret Memuru, aleyhine sınır dışı edilme emri çıkarılan ve bu emir uyarınca sınır dışı edilen yabancı kişiler hakkında yurttaşı oldukları ülkenin elçilik, konsolosluk veya temsilciliklerine bilgi verir.
3. Esas Yasa, 19'uncu maddesine aşağıda yeni (4)'üncü ve (5)'inci fıkralar eklenmek suretiyle değiştirilir.
(4) (a) Bu Yasa veya bu Yasa uyarınca yapılan herhangi bir Tüzük gereğince Muhaceret Dairesi Müdürü veya onun görevlendirdiği herhangi bir Muhaceret Memuru, KKTC'ne onaylanmış bir limandan giriş yapan ve girişte kendisine verilen ziyaretçi izni süresi bitmiş olmasına rağmen KKTC'den ayrılmayan yabancı uyruklu kişileri saptar.
(b) Muhaceret Dairesi Müdürü veya onun görevlendirdiği herhangi bir Muhaceret Memuru bu fıkranın (a) bendi uyarınca tespit edilen yabancı uyruklu kişilerden KKTC'ne Nüfus Cüzdanı veya kimlik kartı ile girmiş yapmış olanları, en kısa sürede ülkeden çıkışlarını sağlamak maksadıyla Polis Genel Müdürlüğü'ne bildirir. KKTC'ne pasaportla giriş yapmış olanlardan ise, saptayacağı süre sonuna kadar İkamet İzni, İş Yapma İzni veya Çalışma İzni almak için gerekli işlemleri başlatmalarını veya ülkeden ayrılmalarını ister.
(c)Muhaceret Dairesi Müdürü'nün veya onun görevlendirdiği herhangi bir Muhaceret Memuru'nun bu fıkranın(b) bendi yarınca saptadığı süre sonuna kadar İkamet izni, İş Yapma İzni veya Çalışma İzni almak işçin gerekli işlemleri başlatmayanlar bir suç işlemiş olurlar ve bu hususun bir çıkış kapısında veya yapılan herhangi bir denetim veya kontrolde saptanması halinde, ilgili yabancı kişinin yetkili makamlardan izinsiz olarak KKTC'nde bulunduğu gün sayısı tespit edilir ve izinsiz olarak kaldığı her gün için, yürürlükteki asgari ücretin iki günlük tutarına eşit miktarda para cezası kesilerek, muhaceret memurunca kendisinden tahsil edilir.
(d)Ülkede izinsiz olarak kaldığı herhangi bir çıkış kapısında veya bir kontrol veya denetimde saptanan bu gibi yabancı kişiler, Muhaceret Memurunca kesilmiş para cezasını ödemiş olsunlar veya olmasınlar Polis Genel Müdürlüğü'nce ülkeden çıkarılırlar.
(e)Bu fıkranın (d) bendi uyarınca ülkeden çıkışları sağlanan bu gibi yabancı kişilerden kesilen para cezasını ödememiş olanların çıkış kayıtlarına Muhaceret Dairesi Müdürü veya onun görevlendirdiği Muhaceret Memurunca şerh düşülerek, kesilmiş para cezasını bir kat fazlasıyla ödemedikleri takdirde KKTC'ne yeniden giriş yapamayacakları hususunda engel konulur
(5)Hiçbir işveren , Çalışma izni kartı sahibi olmayan ve çalışma izini kart süresi dolmuş olmasına rağmen yenilenmemiş olan bir yabancı uyruklu kişiyi istihdam edemez. İstihdam edenler bir suç işlemiş olurlar ve İş Yasasında bu gibi suçlar için öngörülmüş olan cezalarla cezalandırılırlar.
4.Esas Yasa, aşağıdaki yeni Geçici 1'inci madde eklenmek suretiyle değiştirilir.
Geçici Madde (1). Onaylanmış bir limandan Nüfus Cüzdanı veya Kimlik Kartı ile KKTC'ne giriş yapmış ve kendisine verilmiş ziyaretçi izin süresi bitmiş olmasına rağmen İkamet İzni, İş yapma İzni veya Çalışma İzni olmadan KKTC'de kalmakta ve çalışmakta olan Türkiye Cumhuriyeti yurttaşı kişiler, bu Yasa'nın Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren üç ay içerisinde, temin edecekleri pasaportlarıyla birlikte Muhaceret Dairesine başvurarak dairenin isteyeceği evrak ve bilgileri vermek ve bu yasaya veya bu yasa uyarınca yapılmış, değiştirilmiş şekliyle Muhaceret ve Yabancılar Tüzüğünün ilgili maddelerinde belirtilen koşullara uymak suretiyle İkamet İzni, İş Yapma İzni veya Çalışma İzni almak için gerekli işlemleri başlatma ve tamamlamak zorundadırlar.
5. Esas Yasa aşağıdaki yeni Geçici (2)'inci madde eklenme suretiyle değiştirilir.
Geçici Madde (2). (a) Geçici (1)'nci madde işe saptanmış süre içinde İkamet İzni, İş yapma İzni veya Çalışma İzni almak için gerekli işlemleri başlatmayanlar en geç saptanmış sürenin sonunda KKTC'den ayrılmak zorundadırlar.
(b) Geçici (1)'inci madde ile saptanmış üç aylık sürenin sonunda İkamet İzni, İş Yapma izni veya Çalışma İzni alamayan ve KKTC'de izinsiz olarak kalmaya, iş yapmaya veya çalışmaya devam edenler, suç işlemiş olular. Bu hususun bir çıkış kapısında veya yapılan herhangi bir denetim veya kontrolde tespit edilmesi halinde saptanmış üç aylık sürenin son gününe tekabül eden tarihten başlayarak, ilgili kişinin yetkili makamdan izinsiz olarak KKTC'de kaldığı süre tespit edilir ve izinsiz olarak KKTC'de kaldığı her gün için yürürlükteki asgari ücretin iki günlük tutarına eşit miktarda para cezası kesilerek Muhaceret Memurunca kendisinden tahsil edilir.
(c) İlgili kişinin belirlenmiş para cezasını ödememesi halinde Muhaceret Dairesi Müdürü'nün veya onun görevlendirdiği Muhaceret Memurunun yazılı talebi ile, Polis Genel Müdürlüğü'nce KKTC'den çıkışı sağlanır ve çıkış kaydına , para cezasını ödemediğine dair şerh düşülerek, yeniden giriş yapmasına engel konulur.
6. Bu Yasa, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.
