Kaçak işçi sorununa neşter
KAÇAK İŞÇİLER KAYIT İÇİN BAŞVURUYOR... Ülkemizde yıllardır baş edilemeyen kayıt dışı yaşamın kayıt altına alınmasıyla ilgili atılan ciddi adımların yanı sıra yakında yasalaşıp yürürlüğe girmesi beklenen yasa değişikliği, çalışma yaşamında iyileşmeleri de beraberinde getirdi. Önce Maliye Bakanlığı'nın vergi affı, hemen sonra da İçişleri Bakanlığı'nın değiştirerek meclise havale ettiği Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nın kamuoyunda yarattığı yankı, kayıt dışı çalışanları korkuttu. Çalışma izni başvurularında geçen yıla oranla %56 oranında artış olduğu açıklandı
YENİ YASA GEÇERSE... Muhaceret Yasası'nda yapılması öngörülen değişiklikle, kaçak işçiye ağır cezaların gelmesi öngörülüyor. Buna göre KKTC'ye turist sıfatıyla kimlik kartı ile gelenler, ülkede en fazla 3 ay süreyle kalabilecek. Eğer kişi burada kayıt dışı çalışmaya başlamışsa, 3 aylık sürenin sonunda tespit edilmesi halinde yurtdışına ihraç edilebilecek ve ağır para cezasına çarptırılabilecek. Bu düzenlemeyi öngören Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı, meclisin ilgili komitesinde görüşülmeye başlandı. Yeni yasadan haberdar olan kaçak işçiler, daha şimdiden kayıt altına girmek için başvuruları artırdı
İHRAÇ, TEK GEÇERLİ YOL... Çalışma Dairesi Müdürü Mustafa Doğruyol, "İçişleri Bakanlığı'nın yeni tasarısı, kaçak işçiliğin durdurulması adına umut verici bir girişimdir. Yıllardır önüne geçilemeyen kaçak işçi sorununun önüne ancak ülkeden ihraç yoluyla geçilebilir" dedi. Doğruyol, devletin bir bütün olarak kaçak işçi sorununa çözüm bulması gerektiğini ifade ederek, mevcut durumda bu sorunla baş edilemediğini, muhaceret yasalarında eksiklikler bulunduğunu kaydetti
Gizem ÖZGEÇ
Ülke ekonomisinin yanı sıra sosyal yaşam için de kangrenleşen bir yara olan kaçak işçi sorunuyla mücadelede ciddi adımlar atılmaya başlandı.
Önce Maliye Bakanlığı'nın vergi affı, hemen sonra da İçişleri Bakanlığı'nın değiştirerek meclise havale ettiği Yabancılar ve Muhaceret Yasası'nın kamuoyunda yarattığı yankı, kayıt dışı çalışanları korkuttu. Çalışma izni başvurularında geçen yıla oranla %56 oranında artış olduğu açıklandı.
Muhaceret Yasası'nda yapılması öngörülen değişiklikle, kaçak işçiye ağır cezaların gelmesi öngörülüyor. Buna göre KKTC'ye turist sıfatıyla kimlik kartı ile gelenler, ülkede en fazla 3 ay süreyle kalabilecek. Eğer kişi burada kayıt dışı çalışmaya başlamışsa, 3 aylık sürenin sonunda tespit edilmesi halinde yurtdışına ihraç edilebilecek ve ağır para cezasına çarptırılabilecek.
Bu düzenlemeyi öngören Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı, meclisin ilgili komitesinde görüşülmeye başlandı.
Öte yandan Maliye Bakanlığı Müsteşarı Zeren Mungan'dan alınan bilgiye göre, yeni uygulamayla birlikte 700 kişi vergi affı için başvurdu.
Yeni hükümetin kayıt dışı yaşamla ilgili radikal girişimleri sonucu, çalışma izni olmayan "kaçak işçileri" harekete geçirdi.
Kaçak işçiler, kendi gönüllerince ilgili mercilere başvurup kayıt yaptırmak için sıraya girdi.
Geçen yıl nisan ayında ülke genelinde toplam çalışma izin başvurusu 528 iken, bu yıl nisan ayının çalışma izin başvurusu 800'ü buldu. Ayrıca geçen yıl ocak ayından, nisan ayına kadar geçen sürede toplam çalışma izni için 1981 kişi başvuruda bulunurken, bu yılın ilk beş ayda başvurular 3 bin 108'e ulaştı.
Ülkemiz çalışma yaşamında, özellikle de sosyal güvenlik fonlarında büyük kayıplara yol açan kaçak işçi sorunu, sosyal yaşamımız için de kanayan bir yara olarak karşımıza çıkıyor.
KKTC'de özellikle inşaat ve eğlence sektörleri ile restoran ve kumarhanelerde kaçak işçi sorunu had safhada. Bu tür işyerlerinin ortalama yüzde doksan beş oranında kaçak işçi çalıştırdığı resmi kayıtlara kadar girdi.
Ülkemizde yaklaşık 30 bine yakın kaçak işçi olduğuna inanılıyor.
Kaçak işçi sorunu, işsizliğin had safhada olduğu ülkemizde kendi yurttaşlarımızın da ekmeğini el kapılarında aramasına neden oluyor.
Sert tedbirler geliyor
Hükümet, kaçak işçi sorunuyla mücadelede önce vergi affını gündeme getirdi.
Maliye Bakanlığı'nın 12 Nisan-12 Temmuz tarihleri arasında başlattığı 'geriye dönük vergi borçlarını affetme' kararı ile bir nebze de olsa kayıt dışı yaşamın kontrol altına alınması hedeflendi.
İçişleri Bakanlığı'nın Bakanlar Kurulu'na götürdüğü Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı'yla da, kayıt dışı çalışanlar hakkında sert tedbirler alınması gündemde. Tasarıya göre, ziyaretçi izni bitmiş olmasına rağmen KKTC'den ayrılmayan yabancı uyruklu kişilerin takibi amaçlanıyor. Tespit edilmiş kişilerden KKTC'ye nüfus cüzdanı veya kimlik kartı ile giriş yapmış olanların ise belirlenecek süre içinde ikamet, iş yapma ve çalışma izni almaları için işlem başlatılması amaçlanıyor. Aykırı hareket edenlerin ise, suç işleyecekleri ve para cezası ile cezalandırılacakları belirtilirken, cezalandırılanların, Polis Genel Müdürlüğü'nce ülkeden çıkışlarının sağlanacağı da ifade ediliyor.
Doğruyol: Kayıt dışı çalışanlar yurtdışı edilmeli
Çalışma Dairesi Müdürü Mustafa Doğruyol, devletin bir bütün olarak kaçak işçi sorununa çözüm bulması gerektiğini söyledi. Doğruyol, muhaceret yasalarında eksiklikler bulunduğunu kaydederek, dairelerinin tespit edilen olayları muhacerete bildirmesine rağmen gerekli uygulamaların yapılamadığını ifade etti.
Doğruyol, kaçak işçi tespit edildiği zaman cezanın işverene kesildiğini fakat, doğrudan iş mahkemeleri olmadığı için ödeme niyetinde olmayan kişiler için hızlı bir uygulama yapılamadığına işaret etti.
Mustafa Doğruyol, İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı yeni yasa tasarısı ile kayıt dışı kişi veya işverenin üç ay içinde müracaat etme durumunda olacağını söyledi. İşlem başlatmayanların, Muhaceret Dairesi vasıtasıyla ülkeden ihraç edileceğini belirten Doğruyol şunları kaydetti:
"İçişleri Bakanlığı'nın yeni tasarısı, kaçak işçiliğin durdurulması adına umut verici bir girişim. Yıllardır önüne geçilemeyen kaçak işçi sorununun önüne ancak ülkeden ihraç yoluyla geçilebilir"
Biz problemin köşesindeyiz
esas rol muhaceretin
Çalışma izni veren esas merciinin Muhaceret Dairesi olduğuna işaret eden Doğruyol, "Biz işin çalışma kısmıyla ilgileniyoruz. Yapılan müracaatları değerlendiriyoruz. Çalışma izni verirken öncelik verilen KKTC vatandaşlarıdır. Bugün kaçak olarak çalışan büyük bir rakamdan bahsediyoruz. Bu aşamada esas rol aslında muhaceretin" diye konuştu.
Maliye Bakanlığı'nın başlattığı geriye dönük vergi borcu affına da değinen Doğruyol, bu uygulamayla kaçak işçilerin daha rahat kayıt altına alınacağı görüşünü bildirdi. Doğruyol, son zamanlarda gerek çözüm sürecinin etkisiyle, gerekse de Maliye Bakanlığı'nın girişimi ile çalışma izni başvurularının iki- üç kat arttığını açıkladı.
'Bakanlığın kayıt altına alınmayan işçi kalmasın' mentalitesiyle hareket ettiğini vurgulayan Doğruyol, şu ifadeleri kullandı:
"Muhaceret Dairesi'ne de bu konuda büyük görev düşmektedir. Biz problemin köşesindeyiz.
Bir bütün olarak hareket edilirse, bu sorun çözülebilir. Hükümet kararlılıkla devam etmelidir"
2003-2004 Ocak-Nisan çalışma izni başvuru verileri
OCAK 2003
İlçe Toplam
Lefkoşa 314
Girne 162
Mağusa 60
Güzelyurt 27
Ülke geneli toplam 563
Not (Ay içinde başvuranların 422'sinin
erkek, 141'inin kadın olduğu açıklandı)
ŞUBAT 2003
İlçe Toplam
Lefkoşa 178
Girne 124
Mağusa 135
Güzelyurt 15
Ülke geneli toplam 352
Not (Ay içinde başvuranların 242'sinin
erkek, 110'nun kadın olduğu açıklandı)
MART 2003
İlçe Toplam
Lefkoşa 321
Girne 148
Mağusa 56
Güzelyurt 13
Ülke geneli toplam 538
Not (Ay içinde başvuranların 390'ının
erkek, 148'inin kadın olduğu açıklandı)
NİSAN 2003
İlçe Toplam
Lefkoşa 270
Girne 166
Mağusa 69
Güzelyurt 23
Ülke geneli toplam 528
Not (Ay içinde başvuranların 371'inin
erkek, 157'sinin kadın olduğu açıklandı)
1/1/2003-30/04/2003 tarihleri arasında toplam 1981 kişi çalışma izini için müracaat etti
OCAK 2004
İlçe Toplam
Lefkoşa 471
Girne 177
Mağusa 68
Güzelyurt 21
Ülke geneli toplam 737
Not (Ay içinde başvuranların 565'inin
erkek, 172'sinin kadın olduğu açıklandı)
ŞUBAT 2004
İlçe Toplam
Lefkoşa 363
Girne 178
Mağusa 72
Güzelyurt 12
Ülke geneli toplam 625
Not (Ay içinde başvuranların 465'inin
erkek, 197'sinin kadın olduğu açıklandı)
MART 2004
İlçe Toplam
Lefkoşa 511
Girne 304
Mağusa 95
Güzelyurt 36
Ülke geneli toplam 946
Not (Ay içinde başvuranların 723'ünün
erkek, 223'ünün kadın olduğu açıklandı)
NİSAN 2004
İlçe Toplam
Lefkoşa 367
Girne 279
Mağusa 132
Güzelyurt 22
Ülke geneli toplam 800
Not (Ay içinde başvuranların 595'inin
erkek, 205'inin kadın olduğu açıklandı)
