Esnaf devlete karşı borç batağında

Toplumun önemli bir kesimini oluşturan esnaf ve zanaatkarların 2000 ve 2001 yıllarında yaşanan ekonomik kriz ve zamanın hükümetinin uyguladığı ekonomik paket sonrası oldukça oluşan büyük vergi borçlarının kapatılması için çalışmalar sürüyor. Bu sorunun ortadan kalkması için CTP-DP hükümeti ile Esnaf ve Zanaatkarlar Odası tarafından başlatılan çalışmayla ilgili Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı Hürem Tulga Halkın Sesi’ne değerlendirmelerde bulundu.

Hürrem Tulga, 2000 yılına kadar devletin vergi ile alakası olmadığını, yani bir vergi takibi yapmadığını belirterek “Geçmiş hükümetler toplumumuza bir vergi kültürü kazandırmadı ve toplumun hiçbir kesiminden vergi almadı.”

2000 yılında Türkiye tarafından yapılan ekonomik paketle birlikte vergilerin hükümetin aklına geldiğini ve 10-12 yılık geriye dönük vergileri toplamaya karar verdiğini kaydeten Tulga bu şekilde esnafın bir anda büyük bir vergi borcu içine girdiğini ifade etti.

Tulga, 2000’li yıllarda yapılan protokollerde vergi borçlarının toplanması için karar alınması üzerine şu an mevcut olan 25 bin vergi mükellefi esnafın yaklaşık 22 bininden geriye dönük vergi borçlarının ödenmesinin istendiğini vurguladı. Tabii ki bu vergi borçu olan esnafın çoğunun borçunu ödeyemediğini ifade eden Tulga “Bununda nedeni o günlerde  % 160’lara varan kredi faizleriydi. Yani 2 milyar borcu olan bir esnafın borçu 5 milyar oldu. Böylece hiçbir esnaf bu borcunu ödeyemedi. Bu borça birde cezaları eklendi ve hiç ödenemez hale geldi” dedi.

Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı Hürem Tulga, vergi borçu olan bir esnafın veya işletmenin, ne bir kredi alabileceğini, ne de ihaleye katılabileceğini belirterek “Yani işletmeyi ayakta tutabilmek için hiçbirşey yapamazsınız” diyerek bu nedenle birçok esnafın battığını belirtti.

DEVLETİN ESNAFTAN ALACAĞI VERGİ BORÇU 500 TRİLYON

Hürrem Tulga, şu anda geriye dönük vergi borçu olan vergi mükellefi esnaf sayısı 8-9 bin arasında olduğunu vurgulayarak, devletin vergi mükellefi esnaftan alacağı borç miktarının 500 Trilyon TL civarında olduğunu açıkladı.

Bu miktarın oluşmasında en büyük suçlunun devlet olduğunu söyleyen Tulga “Çünkü devlet 10-12 yıl boyunca hiçbir vergi talebinde bulunmamıştır ve aniden bu vergi mükelleflerden geriye dönük borçlarının ödemesini talep etmiştir. Bu şekilde krize giren esnaf daha da borç batağına saplanmıştır. Yani burda başlı başına suçlu devlettir” dedi.

Hürrem Tulga, bu nedenlerden dolayı devletin bu borçları ödenebilir bir hale getirmesi mecburiyetinde olduğunu ifade etti.

Toplumumuzda ‘Ben ödedim o neden ödemesin’ diye bir anlayış olduğuna da dikkat çeken Tulga “Ancak biz boynu altında kalanın boynu kopsun anlayışına karşıyız. Bu sosyal adalete sığmaz. Bu nedenle başlangıç olarak Maliye Bakanlığı’nın almış olduğu karar önemlidir” dedi.

“MALİYE BAKANLIĞI İLE BORÇLARIN MAKUL BİR DÜZEYE İNDİRİLMESİ İÇİN ANLAŞMAYA VARILDI”

Esnafın ortaya çıkan büyük sorununun çözümü için şu anki hükümetle masaya oturarak “bunu nasıl çözebiliriz” diye görüşme yaptıklarını belirten Tulga “Yaklaşık 1 ay önce kadar Maliye Bakanlığı ile anlaşmaya vararak bu vergi borçlarının ödenebilecek bir noktaya getirilmesi için çalışma yapmaya karar verildi. Tabii bu anlaşma vergi borçlarının affı anlamına gelmeyecek, ama bu borçların ödenebilecek bir makul düzeye indirilmesi için anlaşmaya varıldı.”

Maliye Bakanlığı ile varılan mutabakatı daha sonra Başbakan ile yaptıkları bir görüşmede Başbakanın da onayını alarak basına açıkladıklarını kaydetti. Bununda artık geriye dönüş olmayacağı anlamına geldiğini vurgulayan Hürrem Tulga “Yani geriye dönük vergi borçları artık ödenebilecek bir düzeye getirilecek. Bunun için çalışmalar hızlandı.”

SOSYAL SİGORTA BORÇLUSU 5 BİN ESNAF VAR

Esnafın bir diğer önemli sıkıntısı ve probleminin ise Sosyal Sigorta yatırımı konusu olduğunu belirten Tulga, “Bu problem belki de çok daha ciddi bir problemdir. Çünkü bu sosyal güvenlikle ilgilidir. Şu anda yaklaşık 5 bin kişiye yakın esnafında sigortalara borcu olduğunu yaptığımız araştırmalarda öğrenmiş bulunuyoruz” dedi.

Bu borçlularında 4-10 yıl arasında sosyal sigorta yatırmını ödememiş esnaflardan oluştuğunu kaydetti.

ATÖLYELER EN FAZLA BORÇLU İŞLETMELER

Şu anda esnaflar arasında en fazla borçu olan sektörün kobiler denilen atölyeler, yani mobilyacı, matbacı, tornocu gibi, katma değer üreten, asıl üretim sektörü olan işletmeler olduğunu kaydeten Hürrem Tulga “Çünkü bunların girdileri çok fazladır. Bu işletmelerin çalışanı çok fazladır, hammade kullanımı daha çoktur. Ayrıca bunlar çok acımasız bir rekabet altındadırlar. Esas borçlularda burada toplanmaktadır.”

“BORÇLAR ÖDENEBİLECEK MİKTARA ÇEKİLEREK TAKSİTLEDİRİLSİN”

Tulga, oda olarak kendilerinin hükümetten taleblerinin vergi borçları ile Sosyal Sigorta borçlarının biraraya getirilerek taksitlendirilmesi olduğunu belirterek, “Bu borçlar kamu alacağı olduğu için taksitlendirilsin. Yani vergi borcu için ayrı taksit, sigorta borcu için ayrı taksitlendirme olmasın.”

Yapılabilecek olan indirim yapılarak, borçların ödenebilecek makul miktara getirilerek, taksite bağlanmasını beklediklerini söyleyen Tulga “Böylece insanlar borçlarını sadece bir yere ödeme yapacağından daha kolay ödeyebilecek. Bu konuda çalışma yapıldığını da biliyoruz”

Bir yerde bu şekilde devletin kaybı olan paraların geri dönmüş olacağını çünkü bu rakamaların ödenebilecek rakamlar olmadığını belirten Tulga “Böylece devletin alacakları mümkün olduğu oranda tahsil edilmiş olacak. Bunu devletin yapması da görevidir, çünkü burada esas suçlu devlettir” dedi.

Hürrem Tulga, borçların ödenmesi için yapılacak çalışmada tüm odalardan üyelik isteneceğini de belirterek bu şekilde borçluların esnaf mı, sanayici mi, ticaret adamı mı olduğu ortaya konularak ödemenin daha da kolay olacağını. Böylece sapla samanın birbirinden ayrılacağını, yani, bilinçli bir şekilde vergi kaçıran da ortaya çıkmış olacağını vurguladı.