Satılan herhangi bir gayrı menkul, alıcının bilgi ve onayı olmadan ipotek verilemeyecek

Emlaka yasal düzenleme geliyor

İPOTEK İÇİN ALICI ONAYI GEREKECEK... Tasarının aynen yasalaşması halinde, herhangi bir gayrı menkul, satış sözleşmesi yapıldığı tarihten itibaren Tapu Dairesi'ne kaydedilecek ve alıcının bilgisi ve onayı olmadan ipotek altına sokulamayacak. Satış sözleşmesi yapılan taşınmaz mal üzerine tapu engel koyacak. Ancak alıcı ve satıcının yazılı mutabakatı olursa söz konusu taşınmaz mal ipotek konabilecek

TASARI BAKANLAR KURULU'NDA... Fert başına milli gelirin 10 bin dolara çıkmasında en itekleyici sektör olarak gösterilen ve referandum sonrası yaşanan inşaat patlamasıyla tüm gözlerin çevrildiği emlak sektöründeki başıboşluk, zapt-ı rap altına alınıyor. Emlakçılıkla ilgili ilk kez hazırlanan yasa tasarısı Bakanlar Kurulu'nun gündemine geldi

DİSİPLİN GELECEK... Yasa ile sektör, disiplin altına alınacak ve dileyen herkes emlakçılık yapamayacak; bu alanda faaliyet göstermek isteyenler kayıt altına alınarak sicili çıkarılacak. Emlakçıların kaydı ve ruhsatlandırılması, oluşturulacak bir komisyon tarafından yapılacak. Emlakçılık mesleğinin icra edilebilmesi için kayıt altına alınacak kişinin iş yeri koşulları ve mesleki nitelikleri, Bakanlar Kurulu'nca çıkarılacak bir tüzükle belirlenecek

Dilek ÇETEREİSİ

Emlak sektöründe yasal açıdan yaşanan başıboşluğa son veriliyor. İçişleri Bakanlığı hazırladığı bir yasa ile emlak sektörünü zapt-ı rap altına alacak. Ülkede 2004'ten bu yana yaşanan inşaat patlaması, günün sonunda emlak sektörünü de bir yasaya kavuşturuyor.

Ülkemizde geçtiğimiz yıldan bu yana çeşitli çevre ve altyapı sorunlarını da beraberinde getiren büyük bir inşaat patlaması yaşanıyor.

KKTC'de fert başına milli gelirin 10 bin dolara çıkmasında en itekleyici sektör olarak gösterilen emlak sektörü ilk kez çıkarılacak bir yasa ile disiplin altına sokulacak. En önemlisi de bugüne kadar örneğin bir ev sahibi olmak için binlerce sterlinlik borç altına giren kişilerin günün sonunda söz konusu taşınmaz malının kendisinden habersiz mal sahibi tarafından ipoteğe verilmesi gibi keyfi işlemlerin de önüne geçilecek.

Yani bu yasanın meclisten geçmesi halinde, satılan herhangi bir gayrı menkul, alıcının bilgi ve onayı olmadan ipotek verilemeyecek.

Bakanlar Kurulu'nun gündeminde olan Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri Yasa Tasarısı'na göre, herhangi bir gayrı menkul, satış sözleşmesi yapıldığı tarihten itibaren Tapu Dairesi'ne kaydedilecek ve alıcının bilgisi ve onayı olmadan ipotek altına sokulamayacak. Satış sözleşmesi yapılan taşınmaz mal üzerinde tapu dairesi engel koyacak. Ancak alıcı ve satıcının yazılı mutabakatı olursa söz konusu taşınmaz mal ipotek konulabilecek.

Oysa halen herhangi bir emlakçı sattığı taşınmaz malı, alıcıdan habersiz kendi menfaatleri çerçevesinde herhangi bir bankaya ipotek verebiliyor. Bu sorun yüzünden pek çok alıcının sorun yaşadığı, evine "ev" diyemediği biliniyor. İşte söz konusu yasanın çıkarılması halinde bu can alıcı sorun da ortadan kalkacak.

Yasa ayrıca emlak sektörünü disiplin altına alacak; dileyen herkes emlakçılık yapamayacak; bu alanda faaliyet göstermek isteyenler kayıt altına alınarak sicili çıkarılacak.

Emlakçıların kaydı ve bu ruhsatlandırılması, oluşturulacak bir komisyon tarafından gerçekleştirilecek. Emlakçılık mesleğinin icra edilebilmesi için kayıt altına alınacak kişinin iş yeri koşulları ve mesleki nitelikleri, Bakanlar Kurulu'nca çıkarılacak bir tüzükle belirlenecek.

Konuyla ilgili olarak gazetemize bilgi veren İçişleri Bakanı Özkan Murat, emlakçılıkta ilk kez çıkarılacak bu yasa ile sektöre bir disiplin getirileceğini, emlak satışlarındaki gelişigüzel uygulamaların ortadan kalkacağını söyledi.

Etken inşaat patlaması

Ülkemizde geçtiğimiz yıldan bu yana çeşitli çevre ve altyapı sorunlarını da beraberinde getiren büyük bir inşaat patlaması yaşanıyor.

Geçen yıl inşaat tuğlası ithalatında yüzde 3 bin 114, çimentoda yüzde 262, demirde yüzde 219, taşlarda yüzde 585 artış yaşandı. Taşocaklarında günlük çekim ortalama 5 bin tonken, bu sayı 2004'te günlük 12 bin tona yükseldi.

2004'te Kıbrıs sorununda yaşanan hareketlilik ve Kıbrıs Türkü'nün Annan planına "evet" demesinin ardından inşaat sektöründe büyük bir patlama oldu. İnşaat patlaması geçtiğimiz yılki hızında olmasa da halen devam ediyor.

Yabancılar son 30 yılda Türk tarafından 2 bin 600 dönümlük mal alırken, bu sayı sadece 2004'te 2 bin 827 dönüm oldu. 2005'in ilk 10 ayında da yabancılara bin 300 dönümlük mal satıldı. Bu sayının yıl sonuna kadar bin 500 dönümü bulması tahmin ediliyor.

Yabancıların Kuzey Kıbrıs'taki gayrı menkullere olan ilgisinin hiç bu kadar yüksek olmaması, ülkede "mallarımız yabancılara peşkeş çekiliyor" iddialarını da beraberinde getirmişti.

İnşaat sektöründeki bu gelişmeler, bu alanla ilgili bir mevzuatın bulunmamasından dolayı zaman zaman sıkıntılara yol açıyordu.

Murat: Tasarı Bakanlar Kurulu'nun gündeminde

İçişleri Bakanı Özkan Murat, Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri Yasa Tasarısı'nın Bakanlar Kurulu'nun gündeminde olduğunu bildirdi.

"Emlakçılıkla ilgili mevzuat veya bu meslek grubuyla ilgili kurallar ülkemizde yoktur" diyen Bakan Murat, Annan planından sonra yaşanan inşaat patlamasıyla birlikte emlakçılığın çok yaygın bir iş haline geldiğini anımsattı; "Bir yerde emlakçılık mesleğinin enflasyonu da oldu" şeklinde konuştu.

Bu gelişmelerin ardından emlak sektörünün disiplin altına alınmasının kaçınılmaz bir hal aldığına işaret eden Özkan Murat, şunları kaydetti:

"Gayrı menkullerin alım satımına disiplin getirmek, özellikle de alıcı tarafı bilinmeyenlerden korumak, alıcı ile satıcı arasındaki ilişkileri bilinebilirlik içerisine almak amacıyla bu çalışmayı yapıyoruz.

Bu konuda ülkedeki yasal boşluğu ve zaafiyetlerin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır.

Emlakçılar için bir kayıt tutulacak; emlakçı olmanın tarifi yapılacak.

Yasanın en çarpıcı yönü ise bir gayrı menkulün satış sözleşmesi yapıldığı tarihten itibaren tapuya kaydının zorunlu olması. Bu gayrı menkul, alıcının iradesi alınmadan herhangi bir mükellefiyet altına sokulamayacak.

Yalnızca aileler arasında yapılacak alışverişlerde ille de emlakçılık müessesesi aranmayacak; bu bir istisna olacak".

Bakan Murat, çıkacak yasa ile emlak sektörünün zapt-ı rap altına alınacağını ve uygulamaların bir disipline sokulacağını bildirdi.

Tasarı neleri öngörüyor?

Toplam 23 maddeden oluşan Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri Yasa Tasarısı ilk etapta sektörle ilgili bir başkan ve 5 üyeden oluşan bir komisyon kurulmasını öngörüyor.

Komisyon, emlakçıların kaydını yapacak; sicilini çıkaracak ve sicilde değişiklik işlemlerini gerçekleştirecek.

Yasa tasarısında kayıt için gerekli nitelikler de sıralanıyor. Çek yasağına girmemek ve herhangi bir tapu ve kadastro dairesi memuru ile birinci derecede akrabalık bağının olmaması da emlakçılık kaydı için gerekli niteliklerden.

Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, kayıtlı yaptırmadıkça hiç kimse emlakçılık mesleğini icra edemeyecek.

Yasa tasarısı, "tapu ve kadastro, iskan, şehir planlama ve sosyal konut harita dairelerinde çalışan kamu görevlilerinin, eşi ve reşit olmayan çocukları adına şirket kurmasını, herhangi bir emlak şirketine hissedar olmasını, emlakçı olarak kaydedilip emlak şirketinde çalışmasını" yasaklıyor.

Tasarının "ipoteğe koyamama, yapılan akdin ilçe tapu dairelerine teslim edilmesi zorunluluğu, harçların denetimi ve engelin kaldırılması" yan başlığında, sektöre yönelik en can alıcı düzenleme yer alıyor.

20'nci maddenin B fıkrası şöyle:

"Emlakçılar, emlak şirketleri veya kayıtlı mal sahipleri, satış sözleşmesi ile satış yaptıkları herhangi bir taşınmaz malı ipotek ettiremezler. Ancak alıcı ve satıcının yazılı mutabakatı varsa, taşınmaz malı ipoteke koyabilirler. Satış sözleşmesi yapılan taşınmaz mal veya mallar üzerinde ilçe tapu daireleri nezdinde engel konur. Ayrıca emlakçı veya emlak şirketleri ile mal sahipleri arasında yapılan her satış akdi, satışın gerçekleşmesi halinde emlakçılar tarafından gerekli harçlar ödenerek 21 gün içerisinde ilçe tapu dairelerine bildirilir ve teslim edilir".

Tasarı, emlakçılarla alıcılar arasındaki sorunların çözümü konusunda da şu düzenlemeyi öngörüyor: