Eğlence sektörü para basıyor (Kıbrıs Gazetesi 7/4/06) - Ali CANSU

Gece kulübü ve publar konsomatrislerden geçilmiyor ve bu insanlar vize ücreti, sosyal sigorta, ihtiyat sandığı yatırımı gelir vergisi derken devlete 6 ayda yaklaşık 3.3 milyon YTL ödüyor...

Eğlence sektörü para basıyor

46 GECE KULÜBÜ VE 9 "PUB"DA 336 KONSOMATRİST ÇALIŞIYOR... Ülkemizdeki gece kulübü ve "pub"lara ilgi giderek artarken devletin kasasına 6 ayda yaklaşık 3.3 milyon YTL, yani tedavülden kalkan Türk Lirası olarak 3 trilyon 300 milyon gibi yüklü bir para akıyor. Bu para, "Zevk sektörü"nde faaliyet gösteren 46 gece kulübü ve 9 "pub"ın , dev konsomatris kadrosuyla hemen her akşam ağırladığı onlarca erkeğin cebinden çıkıyor

BAKANLIK, YENİ İZİNLERE KAPALI... Eğlence sektörünün devlete yüklü getirisine karşın, İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Alnar, bakanlığın yeni gece kulübü ve "pub" izinlerine kapalı olduğunu belirterek,

yeni izin için başvuruların hiçbirinin kabul edilmemesinden dolayı boşuna başvuruda bulunulmamasını istedi. Alnar, meskun mahallerde bulunan tüm gece kulübü ve "pub" sahipleriyle, işyerlerinin şehir dışına çıkarılması için anlaşma sağlandığını da belirtti

Ülkemizdeki gece kulübü ve "pub"lara ilgi giderek artarken devletin kasasına 6 ayda yaklaşık 3.3 milyon YTL, yani tedavülden kalkan Türk Lirası olarak 3 trilyon 300 milyon gibi yüklü bir para akıyor. Bu para, "Zevk sektörü"nde faaliyet gösteren 46 gece kulübü ve 9 "pub"ın , dev konsomatris kadrosuyla hemen her akşam ağırladığı onlarca erkeğin cebinden çıkıyor

Eğlence sektörünün kopmaz bir parçası haline gelen bir konsomatrisin devlete 6 aylık toplam getirisi 10 bin YTL'yi aşıyor. Bu para, pasaport-vize ve KKTC'ye giriş ücreti, sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı primleri, hastane ve 'manager' ücretleri toplamı ile 6 aylık vergisinden oluşuyor.

Moldavya'dan Türkmenistan'a, Güney Afrika'dan Kenya'ya, Özbekistan'dan Rusya'ya kadar birçok ülkeden gelen bayanlar, KKTC eğlence sektörüne zevk katıyor. Ülkemize gelen konsomatrislerin yaşları ise 18 ile 35 arasında değişiyor.

 

Bakanlık yeni izinlere kapalı

İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Alnar, bakanlığın yeni gece kulübü ve "pub" izinlerine kapalı olduğunu belirterek yeni izin için başvuruda bulunanların hiçbirinin kabul edilmemesinden dolayı ve boşuna müracaat edilmemesini istedi.

Bakanlığın bugüne kadar gelen yeni gece kulübü açma izinlerinin tümünü reddettiğini kaydeden Alnar, hükümetleri döneminde yeni gece kulübü ve "pub" izni vermediklerini söyledi. Şu anda yeni izin verilmesi yönünde de bir taahhütleri de olmadığını anlatan Ali Alnar, "Bizim şu anda yeni gece kulübü izni verme diye bir tasarrufumuz yoktur. Mehmet Ali Talat ve Ferdi Sabit Soyer hükümetleri döneminde de iki yıldan beridir hiçbir gece kulübü ve "pub" izni verilmemiştir. Bu zemin aynen devam ediyor. Yeni açılanlar Ulusal Birlik Partisi hükümeti döneminde verilmiş izinlerdir" dedi.

Tüm gece kulüpleri meskun mahallerin dışına çıkarılıyor

Meskun mahaller içinde bulunan tüm gece kulübü ve "pub" işletmecileriyle, işyerlerinin şehir dışına çıkarılması için anlaşma sağlandığını ifade eden Ali Alnar, haziran ayına kadar şehir dışına çıkmak için inşaat yapmak isteyen gece kulüplerine altı aylık ek bir süre verdiklerini kaydet. Alnar, "Şu ana kadar şehir dışına çıkmak için baş vurmayan gece kulübü kalmadı. Hepsi meskun mahal dışına çıkmak için başvurularını yaptı ve hazırlıklarını sürdürmeye devam ediyorlar.

Dolayısıyla bu zeminde fiilen devletin istediği zemine geldikleri için bazı işletmeleri kapatıp hukuk kavgası vermeyi tercih etmedik. Madem ki, hepsi dışarıya çıkmak için faaliyettedirler, dedik ki çalışmalarına devam etsinler. Ülke genelinde toplam 40 gece kulübü var. Bunlardan sekiz tanesinin şehir dışındaki inşaatları devam ediyor. Diğerlerinin tümü meskun mahal dışına çıkmıştır. 'Dışarıya çıkmayız' diyen olmadığı için bir sıkıntımız kalmadı." diye konuştu.

Halk yanlış anlıyor

İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Alnar, konsomatris sayısında herhangi bir azalma olmadığını, gece kulübü ve "pub"ların faaliyetlerine aynı tempoda devam edildiğini söyledi.

Şehir dışına çıkan ve yeni yerlerine taşınan gece kulübü ve "pub"ların halk arasında bu yerlerin yeni açıldığı kanısı yarattığını ifade eden Alnar, burada yanlış anlaşılma sıkıntısı yaşadıklarını kaydetti. Alnar, "Burada sıkıntı nedir. Bizim sıkıntımız iki kategoride yeni gece kulübü açılıyor gibi bir fotoğraf vardır. Şehir dışına çıkan gece kulüpleri için vatandaşlarımız bunları yeni açılan gece kulüpleri gibi algılıyor. Bu böyle değildir. İçerdeki bu gibi yerler dışarıya çıkıyor. Örnek verecek olursak, 'Crazy ve Kings' gece kulüpleri içerideki kulüplerini kapatarak meskun mahal dışına çıkmıştır" dedi

Alnar, bakanlığın bir eğlence bölgesi tespit ederek orayı izole ettiğini kaydederek, bu yoğunlaşmanın en fazla Alayköy bölgesinde görüldüğünü belirtti. Alayköy bölgesinden geçen vatandaşların 'Buraları da gece kulübüyle doldu' dediğini öğrendiğini ifade eden Alnar, "Bu gibi yerlerin her tarafta olacağına bir bölgede izole edilmesi daha uygundur. Görüntü olarak pek de hoş değil ama çözüm yolu buldur. Çünkü, bunlar lisanslı, zamanında verilmiş izinlerdir. Birinci kategori budur. Yani, meskun bölge dahilinde bulunup da dışarıya çıkma tasarrufunu kullananlardır. Büyük çoğunluk bunlardan oluşuyor. Aralarında birkaç tane de var ki izinleri 2003 öncesindendir ve ancak bugün para bulup yatırım yapabildiler. Dediğim gibi yeni açılanların hiç birinin izni yeni hükümetler döneminde kaynaklanmadı" diye konuştu.

İşletmeciler dertli

2006'nın ocak ayına kadar 336 konsomatris ülkemize giriş yaparken, devlete de önemli miktarda kaynak akıyor.

Konuştuğumuz gece kulübü ve pub işletmelerinin sahipleri ise oldukça dertli.

Bu işletmeciler, ülkemizdeki para birimi Yeni Türk Lirası (YTL) olmasına rağmen kendilerinden her ay sağlık masrafları için döviz cinsinden para alındığını kaydederek, bu paranın YTL'ye çevrilmesini istiyor.

Devletin kendilerinden yüksek vergi aldığından da şikayetçi olan işletmeciler, ayrıca ülkeye gelen her konsomatris için Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı yatırımlarının 6 aylık peşin alındığını ancak, bu paranın konsomatrislerin ülkesine dönüşte alamamasından yakındı.

Konsomatrislerin sosyal sigorta parasının ödenmesine rağmen hasta olmaları halinde devlet hastanesinde kendilerinden para alınmasından da şikayetçi olan gece kulübü sahipleri, Sağlık Bakanlığı'na bağlı Temel Sağlık Dairesi müdürü ile sorun yaşadıklarını belirtti.

Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi'nde bir imza için saatlerce beklemek zorunda kaldıklarını anlatan gece kulübü sahipleri, müdürden başka yetkili olmadığı için müdürün daire dışında olması halinde her şeyin aksadığını anlattı. Daha önce böyle sorunları olmadığını, müdürün yerinde olmaması durumunda bir başka kişinin imza yetkisi bulunduğunu ve işlerinin yürüdüğünü ifade eden gece kulübü sahipleri, şöyle konuştu:

"Daha önce 13 gece kulübü vardı ve günde 13 kız getirebiliyordunuz. Ancak, şu anda sektördeki gece kulübü sayısı 55'e çıkmasına rağmen konsomatris getirme sayısını 10'a düşürdüler. Bu da bizim kontenjanlarımızda kısıtlama olmasına yol açıyor. Eskiden, izin almadan konsomatris getirebiliyorduk ama şimdi Muhaceret Dairesi'nden izin alıyoruz. Bu pek sorun değil. Esas sorun direkt uçak seferlerinin pazartesi, cuma ve cumartesi olması ve transit yolcuları bu günlerde almamız. Ancak, bu günlerde bayan getirmeye kalkarsak ve bu sayı 10 bayandan fazla ise biz bir sonraki haftayı beklemek zorunda kalıyoruz. Bu kez muhacerete gidip başka izin almamız gerekiyor. Buna bir çözüm getirmeleri gerekiyor".

55 Gece kulübü ve "pub"

KKTC'de 46 gece kulübü ve 9 pub her akşam yüzlerce kişiye hizmet veriyor. Ülkemizde faaliyet gösteren 46 gece kulübü ile 9 pub'da 336 konsomatris çalışıyor. Konsomatrislerin 321'i gece kulüplerinde 15'i de "pub"larda müşterilere "keyif vererek" para kazanıyor.

Yasaya göre gece kulüpleri en az 5, en fazla 12 konsomatris, "pub" tipi eğlence yerleri ise en az 1 en çok 3 konsomatris çalıştırabiliyor.

Bir konsomatrisin devlete 6 aylık toplam getirisi yaklaşık 10 milyarı aşıyor. Bu maliyet, pasaport-vize ücreti, KKTC'ye giriş, sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı primleri, hastane ve 'menajer' ücretleri toplamı ile 6 aylık vergisinden oluşuyor.

5 yılda 3 bin 343 konsomatris

 

2000-2006 yılları arasında 4 bin 10 konsomatris gece kulübü ve "pub"larda hizmet verdi. İstatistikler KKTC'ye en fazla konsomatrisin 2001 yılında geldiğini ortaya çıkardı.

2000'de KKTC'de 578 konsomatris görev yaparken, bu sayı 2001'de 816, 2002'de 807, 2003'de 800'ü

buldu ancak 2004'de yüzde 57'lik bir azalmayla 342'ye 2005'de 331'e, bu yıl ise 336'ya indi.

Moldavyalılar birinciliğini koruyor

Moldavya'dan Türkmenistan'a, Güney Afrika'dan Kenya'ya, Özbekistan'dan Rusya'ya kadar birçok ülkeden gelen bayanlar, KKTC eğlence sektörüne zevk katıyor. Ülkemize gelen konsomatrislerin yaşları ise 18 ile 35 arasında değişiyor

Ülkemizde en fazla konsomatris Moldavya'dan geliyor. 25 Ocak 2006 tarihli istatistiklerine göre 286 Moldavyalı bayan bu sektörde çalışıyor. Moldavyalıları, 32 kişi ile Ukraynalılar ve 7 kişi ile Rusya'dan gelenler izliyor. Rus bayanları 3'er kişi ile Özbekistan ve Kazakistanlılar, 2'şer kişi ile Kırgızistan ve Tacikistanlılar ve Kenya'lı bir bayan izliyor.

Kontenjanlar yasaya göre belirleniyor

Gece kulüplerindeki konsomatris çalıştırma sayısı yeni çıkarılan yasaya göre sınıflandırdıktan sonra belirleniyor.

Yasa gereği sınıflara ayrılan gece kulüplerinin, eskiye oranla daha düzeyli ve bakımlı olduğu belirtiliyor.

Gece kulübü olarak kullanılan yerin sınıflandırması, yerin mevkii, yüzölçümü, garson sayısı, masa adedi, havalandırması, tuvalet sayısı, yangın söndürme cihazı, tehlike anında çıkış kapısı, yangın merdiveni, park yeri, temizliği, ses izolasyonu, dış görünüşü ve binanın estetik görüntüsü dikkate alınarak değerlendirmeye alınıyor.

Sınıflandırmalarda birinci sınıf gece kulüpleri 10-11-12 kontenjan alırken, 2'nci sınıf gece kulüpleri 8-9 kontenjan, 3'üncü sınıf gece kulüpleri ise 5-6-7 konsomatris getirebilme imkanına kavuşuyor.

 

25.01.06 tarihli Gece kulüpleri, publar ve konsomatrislerle ilgili istatistikler:

Bölgelere göre gece kulübü ve pub sayıları

Bölge Gece kulübü sayısı Pub sayısı

Lefkoşa 20 8

Gazimağusa 10 -

Girne 7 -

Güzelyurt 8 1

Karpaz 1 -

Toplam: 46 9

Çalışan yabancı konsomatris ve barmaidlerin sayısı

Uyruk Gece kulübü Pub Toplam

Moldavya 272 14 286

Ukrayna 31 1 32

Romen - - -

Rus 7 - 7

Kırgızistan 2 - 2

Tacikistan 2 - 2

Özbekistan 3 - 3

Kazakistan 3 - 3

Kenya 1 - 1

Genel toplam: 321 15 336

KKTC'de faaliyet gösteren publarda çalışan yabancı uyruklu barmaidlerin ülkelerine göre dağılım tablosu

Pub Moldovya Ukrayna Toplam:

1- Asmaaltı 3 - 3

2- Dalga Pub 2 1 3

3- Gambana - - -

4- Kopakapana 1 - 1

5- Melodi 2 3 - 3

6- Mevsim Pub 1 - 1

7- Oueen Ann 1 - 1

8- Gelavi Pub - - -

9- Star Pub 3 - 3

Toplam: 14 1