Avrupa Konseyi liderler zirvesi bugün
Avrupa Konseyi liderler zirvesi bugün
3. Avrupa Konseyi liderler zirvesi, bugün Polonya’nın başkenti Varşova’da başlıyor.
Avrupa Konseyi’ne üye 46 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının katılacağı iki günlük zirvede, Türkiye’yi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek.
Zirve sonunda bir nihai bildiri ve bu bildiride yer alan bölümlerin hayata geçirilmesinin yollarını gösteren bir eylem planı yayımlanacak.Avrupa Konseyi ve Türkiye arasında son yıllarda en fazla sorun yaratan konu, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin (AKPM), Türkiye’ye uyguladığı denetim süreciydi.
Genelde Avrupa Konseyi’ne yeni üye olan ülkeler için uygulanan ve bu ülkelerin tam üyelik öncesi verdiği taahhütleri yerine getirip getirmediğini inceleyen denetim mekanizmasının Türkiye için 1996 yılında bu yana uygulanması, Ankara ile Strasbourg arasında sorun olmuştu.
Türkiye’de yapılan reformların ardından, AKPM’nin 2004 yılı yaz dönemi genel kurul çalışmaları sırasında kabul edilen kararla, Türkiye üzerindeki denetim mekanizmasının kaldırılması kararlaştırıldı.
Türkiye üzerindeki izleme sürecinin kaldırılması, Ankara’nın AB ile tam üyelik müzakerelerinin başlaması açısından da önem taşıyordu.
AB yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, Avrupa Konseyi’nin izleme sürecinde olan bir ülkeyle tam üyelik müzakerelerine başlamasının zorluğuna önemle dikkat çekilmişti.
KKTC’YE TEMSİL HAKKI
Türkiye ile Avrupa Konseyi arasında son dönemde meydana gelen olumlu gelişmelerden biri de, KKTC’li parlamenterlere ve yerel yönetim temsilcilerine sınırlı da olsa temsil hakkı verilmesiydi.
BM planının referandumda Rumlar tarafından reddedilmesinin ardından AKPM üyesi Türk parlamenterler Avrupa Konseyi’nde yoğun bir kulis faaliyetine girdi. Türk parlamenterlerin girişimiyle, KKTC’li parlamenterlere oy hakkı olmasa bile, genel kurul, siyasi grup ve uzmanlık komisyonlarında temsil edilme hakkı verildi.
AKPM’nin ardından, Avrupa Konseyi Yerel Yönetimler Kongresi de KKTC’li yerel yönetim temsilcilerine toplantılarına katılma ve söz alma hakkı tanıdı.
AİHM’DE DAVALAR AZALIYOR
Türkiye’de yapılan reformlara ilişkin Avrupa Konseyi’nden destekleyici ve teşvik edici çağrılar gelirken, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) özellikle Güneydoğu Anadolu’dan gelen başvuruların azalması, son dönemde önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
AİHM yetkilileri yaptıkları açıklamalarda, Türkiye’deki reformlara birlikte, gelen şikayet başvurularının içeriğinde de önemli değişiklik olduğunu belirterek, bunun olumlu bir gelişme olduğuna önemle işaret ediyorlar.
RUM VE ÖCALAN DAVALARI
AİHM’de son dönemde Türkiye’nin “başını ağrıtan” en önemli konuların başında, Rumların KKTC’deki mal ve mülk iddialarıyla ilgili açtığı davalar ve terör örgütü başı Abdullah Öcalan’ın avukatlarının yaptığı başvuru geliyor.
AİHM, geçen ay aldığı kararda, pilot dava seçilen bir Rum başvurusunun incelenmeye alınmasını kabul etmiş, ancak eksikliklerini tamamlaması halinde, KKTC’de Rumların mal ve mülk iddialarını araştırmakla görevli tanzim komisyonunu tanıyabileceği mesajını vermişti.
AİHM’nin bu komisyonu tanıması halinde, Rum başvuruları, “iç hukuk yollarının tüketilme ilkesi” gereği KKTC’ye yönlendirilecek.
Türkiye’nin Rum kadın Titiana Loizidou’ya AİHM kararı gereği maddi tazminat ödemeyi uzun süre reddetmesi de geçen yıllarda Ankara ile Strasbourg arasında önemli sorun yaratmıştı.
AİHM’de Türkiye için diğer önemli bir dava ise terörist başı Abdullah Öcalan’ın yaptığı başvuruydu. AİHM’nin temyiz kurumu niteliğindeki büyük dairesi, 12 Mayıs’ta aldığı kararda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanma hakkıyla ilgili 6., gözaltı süresiyle ilgili 5. ve kötü muamele ile işkencenin yasaklanmasıyla ilgili 3. maddesinin ihlal edildiği yolundaki kararı teyit etti.
Strasbourg Mahkemesi, AİHM karalarını denetlemekle yükümlü Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne, Abdullah Öcalan’ın tekrar yargılanmasını veya dava dosyasının tekrar açılmasını tavsiye etti.
Bakanlar Komitesi’nde gelecek dönem bu konuda yoğun tartışmalar bekleniyor
