Akdeniz foku araştırması başladı
Dünya Yaban Hayatını Koruma Fonu’nun (World Wildlife Fund) tarafından yapılan araştırmada dünyada nesilleri tükenmekte olan canlılar arasında ilk sırada yer alan ve sayıları 300 ile 400 arasında kalan Akdeniz foklarının (Monachus monachus) korunmasına yönelik ilk adım atıldı.
İngiltere Glamargon Üniversitesi Pembrokeshire Collega’in, Kuzey Kıbrıs Kaplumbağaları Koruma Derneği, Çevre Koruma Dairesi ve Blue Dolphın Dalış Kulübü ile işbirliği halinde hazırlanan ön tespit çalışması çerçevesinde Akdeniz foklarının en yoğun olarak görüldüğü bölge olan Dipkarpaz’da Cuma günü çalışma başlatıldı.
BALIKÇILARIN GÖZLEMLERİ
İlk gün bölgede balıkçılık yapan kişilerle görüşme yaparak konuyla ilgili gözlemleri alındı. Balıkçılar Yenierenköy eski balıkçı barınağı, yeni balıkçı barınağı bölgesinde bulunan deniz mağaralarının olduğu bölgede sürekli olarak 3 tane, ayrıca Diplarpaz Zafer Burnu çevresinde de aralıklarla Akdeniz foku gördüklerini anlatarak ekibe bunların yerleri hakkında bilgi verdiler.
Balıkçılar özellikle Zafer Burnu açıklarında sürekli olarak gözlemledikleri çok büyük bir Akdeniz fokunun avlanmaya çıktıkları bazı geceler kayıklarının yanına yanaştığını ve ona balık attıkları için sabaha kadar kendileriyle birlikte kaldığına bundan çok keyif aldıklarına işaret ettiler.
YAKLAŞIK 50 DENİZ MAĞRASI
TAK muhabrinin ilk günkü çalışmaya katıldığı proje çerçevesinde Cuma ve Cumartesi günü Kuzey sahilinde Yeni Erenköy’den Zafer Burnu’na kadar olan bölgede tespit edilen yaklaşık 50 deniz mağarasında incelemelerde bulunuldu.
Koordinatları belirlenen mağralara girilerek buraların fotoğrafı çekildi. İlk iki günlük gözlem çalışmasında Akdeniz foku görülmezken, gerek balıkçılardan alınan bilgiler, gerek mağaralarda yapılan gözlemlerde Akdeniz foklarının Kuzey sahilinde bulunan mağaraları yaşam alanı olarak kullanmakta olduğu kanısına varıldı.
Bugün de devam edecek çalışmaların ardından ön çalışmayla ilgili rapor düzenlenerek Ekonomi ve Turizm Bakanlığı ile Çevre Koruma Dairesi’ne de sunulacak.
İngiltere Glamargon Üniversitesi Pembrokeshire Collega’den Liman Pilotu Kıyısal Bölge Yönetimi ve Deniz Çevre Uzmanı Micheal A. Haig liderliğinde yine aynı üniversiteden Powell Strong, Blue Dolphin Dalış Kulübü Sahibi Gürdal Mehmetçik ve Çevre Koruma Dairesi Savaş Kalfaoğlu’dan oluşan ekibin denizin müsait olması durumunda bugün bölgedeki çalışmalarını tamamlaması bekleniyor.
MİCEHAL HAİG
Projeyi yürütecek olan Liman Pilotu Kıyısal Bölge Yönetimi ve Deniz Çevre Uzmanı Micheal A. Haig ise ilk günkü gözlemler sonrası TAK muhabirine yaptığı açıklamada gerek balıkçılardan elde edilen bilgilerin, gerek bölge kıyılarında tespit edilen deniz mağaralarınnın Akdeniz foklarının yaşama alanı olma açısından çok ilginç bulgular olduğuna işaret etti.
Dünyada nesli tükenmekte olan ve dünyanın en sevimli hayvanları arasında ilk sırada bulunan Akdeniz foklarının Kuzey Kıbrıs sahillerinde yaşam alanlarının bulunduğu inancında olduklarını belirten Haig, ön tespit sonrası hazırlayacakları uzun süreli ve geniş kapsamlı bilimsel projeyi hayata geçirme amacında olduklarını vurguladı.
BÜLENT ARKIN
Çevre Koruma Dairesi Müdürü Bülent Arkın TAK muhabirine yaptığı açıklamada, Akdeniz foklarının IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) tarafından koruma altına alınan bir tür olduğunu anımsattı.
21/ 97 sayılı Çevre Yasası altında çıkarılan Flora Fauna’nın Korunması Emirnamesi bağlamında da Akdeniz fokları ülkemizde de koruma altında olduğunu vurgulayan Bülent Arkın, “Çalışmayı yürütecek olan ekip tarafından bakanlığımıza 4 günlük izleme ve ön tespit için başvuru yapılmıştır. Doğal varlıkların korunmasına verdiğimiz önemin göstergesi olarak bu başvuruya gerekli izinleri vermiş bulunuyoruz” dedi.
Çevre Koruma Dairesi’nin gözetiminde yapılacak olan çalışmanın sonucunda elde edilecek verilerin ekiple birlikte oturup değerlendirileceğini anlatan Arkın, bunun sonucunda yapılacak bilimsel projenin hayata geçirilmesinin adımlarını atacaklarını vurguladı.
GÜRDAL MEHMETÇİK
Blue Dolphin Dalış Kulübü Sahibi Gürdal Mehmetçik ise ilk 2 günkü çalışmalar sonrası yaptığı açıklamada Kuzey sahilinde tespit ettikleri yaklaşık 50 deniz mağarasının Akdeniz foklarının yaşam alanı açısından çok uygun olduğunu düşündüğünü söyledi.
Kulüp olarak bölgede daha önce yaptıkları gezi ve dalışlardan bildikleri mağaraları dışında botlarla girilebilecek yeni mağaralara rastlamalarının da önemine işaet eden Mehmetçik, bu mağaraların çok gizemli ve görülmeğe değer olduğunu vurguladı.
EN SEVİMLİ HAYVAN
Akdeniz Foku bütün dünyada nesli tehlike altında bulunan türler içinde de ilk sırada yer almaktadır IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) tarafından koruma altına alınan 12 canlı türünden biri olup, bilim adamlarına göre dünyadaki sayılarının 200 - 300 civarında olduğu, Türkiye sularında da 50 adet civarında da yaşadıkları tahmin edilmektedir.
Temiz bir çevrenin göstergesi olan Akdeniz Foku, üzerinde yapılaşma olmayan insanların kolay ulaşamadığı veya insan etkilerinden uzak kalmış mağara ve kovuklara sahip sessiz ve ıssız kayalık sahilleri tercih eder. Bu nedenle Kuzey Kıbrıs Akdeniz Fokları için eşsiz bir coğrafyaya sahiptir. Türkiye’de özellikle Ege’de; Foça, Bodrum Yarımadası ve Anamur - Taşucu’nda yaşamaktadır.